Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 15-11-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Uciekająca gwiazda neutronowa
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
15-11-2000





Uciekająca gwiazda neutronowa
Ma średnicę kilkunastu kilometrów, jest biliony razy gęstsza niż stal i mknie przez przestrzeń kosmiczną z prędkością ponad 100 km/s. Ów obiekt nie z tego świata (ale jak najbardziej z tego Wszechświata) pilnie obserwował Kosmiczny Teleskop Hubble'a. To samotna gwiazda neutronowa, którą kosmiczna katastrofa sprzed mniej więcej miliona lat najpierw stworzyła, by zaraz potem popchnąć ku szalonej wędrówce po bezdrożach Drogi Mlecznej.

Uciekająca gwiazda neutronowa, oznaczona w katalogach symbolem RX J185635-3754, została po raz pierwszy zaobserwowana w 1992 r. przez satelitę ROSAT, prowadzącego obserwacje w promieniach X. Jak łatwo się domyślić, świeciła jasno w rentgenowskim obszarze widma. W latach 1996-1999 gwieździe przyjrzał się uważnie Kosmiczny Teleskop Hubble'a, co pozwoliło precyzyjnie wyznaczyć jej odległość od Słońca i tempo wędrówki przez kosmos.

RX J185635-3754
powiększenie...

Gwiazda neutronowa, znana jako RX J185635-3754, przewędrowała w ciągu 3 lat spory kawałek nieba w konstelacji Korony Południowej. Jej jasność wynosi 26 wielkości gwiazdowych (to bardzo mało), a barwa jest niebieska (co oznacza bardzo wysoką temperaturę powierzchni). Fot. NASA/F. M. Walter.

Ostatecznie udało się ustalić, że RX J185635-3754 znajduje się obecnie w odległości mniej więcej 200 lat świetlnych od Słońca (od najbliższej gwiazdy, alfa Centauri, dzieli nas około 4,25 roku świetlnego). Szybka gwiazda neutronowa wędruje ze wschodu na zachód w tempie 0,7 sekundy kątowej na rok (co oznacza, że odległość kątową odpowiadającą średnicy tarczy Księżyca pokonuje w 5400 lat) - to absolutna czołówka wśród gwiazd ziemskiego nieba. Innymi słowy, RX J185635-3754 mknie przez przestrzeń kosmiczną z prędkością przewyższającą 100 km/s. (podczas gdy prędkość Słońca wynosi około 13 km/s). Za jakieś 300 tysięcy lat minie Słońce w odległości mniej więcej 170 lat świetlnych.

Obserwowana gwiazda neutronowa jest samotna, to znaczy nie towarzyszy jej inna gwiazda. Jest gorąca i astronomowie oceniają, że powstała jakiś milion lat temu, prawdopodobnie w wybuchu supernowej, kończącym życie masywnej gwiazdy. Podczas takiej katastrofy centralne obszary gwiazdy zapadają się gwałtownie, a tworząca je materia zostaje ściśnięta do supergęstego stanu, przypominającego materiał jądra atomowego. Powstaje wówczas kula neutronów o masie niewiele odbiegającej od masy naszego Słońca, a za to o średnicy zaledwie kilkunastokilometrowej...

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach