Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 12-12-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Pięć lat z Jowiszem
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
11-12-2000





Pięć lat z Jowiszem
Sonda Galileo już pięć lat krąży wokół Jowisza, zbierając dane o planecie i systemie jej księżyców. Wystrzelona przez amerykańską agencję kosmiczną NASA 7 grudnia 1995 r. sonda okazała się wytrzymalsza, niż przypuszczano. Dostarcza bowiem ważnych z punktu widzenia nauki informacji przez dwukrotnie dłuższy czas od zakładanego wcześniej, a umieszczone na jej pokładzie instrumenty wytrzymały już trzykrotnie większą dawkę promieniowania niż początkowo planowano.

Galileo
powiększenie...

Sonda Galileo podczas przelotu obok Io - jednego z najciekawszych księżyców Jowisza. Rys. JPL/NASA.
Najnowsze dane zebrane przez Galileo zostaną przedstawione w połowie grudnia 2000 r. na zebraniu Amerykańskiego Towarzystwa Geofizycznego w San Francisco. Dotyczyć one będą przede wszystkim rezultatów uzyskanych podczas przelotu sondy 20 maja 2000 r. w pobliżu jednego z galileuszowych księżyców Jowisza, Ganimedesa, największego naturalnego satelity w Układzie Słonecznym (jego średnica 2,8 razy przewyższa średnicę ziemskiego Księżyca). Zresztą 28 grudnia 2000 r. Galileo przemknie obok tego satelity ponownie, badając go w czasie, gdy skryje się w jowiszowym cieniu.

A skoro sonda spisuje się tak dobrze, uczeni odpowiedzialni za część naukową misji snują plany na rok 2001. W dalszym ciągu ważnym celem jest wulkaniczny Io, badany przez Galileo już kilkakrotnie. Na Io występują czynne wulkany, wyrzucające lawę (materię krzemianową bogatą w magnez) i gazy nawet na 300 kilometrów ponad powierzchnię, a otworów wulkanicznych zidentyfikowano na tym księżycu już ponad 300.

Łańcuch kraterów na powierzchni Io
powiększenie...

Łańcuch kraterów na powierzchni Io, sfotografowany przez Galileo podczas przelotu sondy w pobliżu księżyca 22 lutego 2000 r. Obszar rozciąga się od Chaac Patera (zielonkawe zagłębienie po lewej) do Camaxtli Patera (zagłębienie otoczone ciemnym pierścieniem u góry po prawej), na przestrzeni 850 kilometrów. Na zdjęciu widać w sumie 11 kalder, zapewne wulkanicznego pochodzenia. Najmniejsze widoczne cechy powierzchni mają wielkość 190 metrów. Fot. JPL/NASA.
Na zdjęciach powierzchni Io wysokiej rozdzielczości, przesłanych przez Galileo, można zidentyfikować liczne kaldery, zapewne pochodzenia wulkanicznego. Zagłębienia te powstają pod koniec erupcji w wyniku zapadnięcia się (czasami rozerwania) szczytowej części wulkanu. Na Ziemi kaldery są zazwyczaj wypełniane przez materiał pochodzący z kolejnych wybuchów lub erodują, wypełniając się nawet wodą i tworząc w ten sposób jeziora. Kaldery obserwowane na Io mają zwykle wyraźne, ostre krawędzie. Na temat ich natury i sposobu powstawania geolodzy planetarni się spierają. Jedni uważają, że kaldery na Io powstały w dobrze znany sposób podczas erupcji - są zapadliskami nad zbiornikami lawy. Inni przypuszczają, że tworzą się w wyniku ruchów skorupy Io.

W tej chwili Galileo bada potężną magnetosferę Jowisza. Uczeni mają nadzieję, że dzięki przesłanym danym potrafią zrozumieć, w jaki sposób pole magnetyczne otaczające planetę olbrzyma oddziałuje z wiatrem słonecznym.
Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach