Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 05-01-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Aktywne Słońce, SOHO i Ulysses
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
05-01-2001





Aktywne Słońce, SOHO i Ulysses
Przełom XX i XXI w. to maksimum słonecznej aktywności. Dzięki kampanii obserwacyjnej, wykorzystującej zarówno naziemne, jak i kosmiczne obserwatoria, uczeni mają nadzieję lepiej poznać kaprysy naszej Dziennej Gwiazdy. Tym bardziej że obecna aktywność należy do największych z dotąd obserwowanych.

Słońce
Lata 2000-2001 to okres największej aktywności Słońca w kolejnym 11-letnim cyklu. O tym, jak bardzo Słońce zmienia się w porównaniu z okresem minimalnej aktywności, świadczą te dwa jego zdjęcia, wykonane przez sondę SOHO w dalekim ultrafiolecie. Z lewej: słoneczna atmosfera w styczniu 1996 r., w okolicach minimum. Z prawej: słoneczna atmosfera w lipcu 1999 r.; mimo że do maksimum pozostał ponad rok, widać wyraźnie potężne pętle pól magnetycznych (jaśniejsze obszary) i ciemniejsze dziury koronalne. Fot. NASA/ESA.

Oprócz okrążającego Ziemię satelity SOHO (Solar and Heliospheric Observatory, czyli Obserwatorium Słoneczne i Heliosferyczne), który od lat dostarcza strumienia ciekawych informacji o Słońcu (i nie tylko; patrz: Nr 1 wśród łowców komet), nadzieje są pokładane w danych dostarczanych przez międzyplanetarnego łazika - sondę Ulysses, zbudowaną przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA). Sonda ta, uwolniona z pokładu wahadłowca w październiku 1990 r., dotarła najpierw na początku 1992 r. do Jowisza, aby - pchnięta jego siłą grawitacji - znaleźć się na orbicie niemal prostopadłej do orbit planet Układu Słonecznego, a za to przebiegającej nad biegunami Słońca.

Sonda Ulysses została skierowana na orbitę przebiegającą nad biegunami Słońca przez grawitacyjne oddziaływanie Jowisza.
powiększenie...

Sonda Ulysses została skierowana na orbitę przebiegającą nad biegunami Słońca przez grawitacyjne oddziaływanie Jowisza. Rys. wg ESA.

Pierwszy przelot nad południowym biegunem Słońca Ulysses odbył w połowie 1994 r. Był to okres minimum słonecznej aktywności. Drugi właśnie trwa (od końca listopada 2000 do końca stycznia 2001 r.) - sonda przebiega nad biegunem w odległości mniej więcej dwukrotnie większej od promienia orbity Ziemi. Niemniej nawet z tej nieco odległej perspektywy dziewięć instrumentów zainstalowanych na pokładzie Ulyssesa przekaże dane, które - po ich porównaniu z informacjami zebranymi podczas przelotu sprzed 6 lat - ujawnią kolejne tajemnice Słońca aktywnego i Słońca spokojnego. Ot, na przykład, wówczas wiatr słoneczny w okolicach bieguna wiał z prędkością sięgającą 750 km/s, obecnie wynosi ona zaledwie około 600 km/s.

A w ostatnich miesiącach 2001 r. Ulysses skieruje swoją uwagę ku północnemu biegunowi słonecznemu.

Jarosław Włodarczyk
O bieżącym cyklu słonecznej aktywności pisaliśmy w nowince Słońce w maksimum
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach