Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 17-01-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Kolejny pulsar po supernowej
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
17-01-2001





Kolejny pulsar po supernowej
Na przełomie kwietnia i maja 386 r. w konstelacji Strzelca rozbłysła nowa gwiazda. Jej pojawienie odnotowali chińscy astronomowie. Dzisiaj satelita Chandra znalazł mocne dowody na to, że obecny w tej części nieba pulsar to pozostałość po tamtym wybuchu supernowej.

Pozostałość po wybuchu supernowej  i pulsar.
Pozostałość po wybuchu supernowej (kolista mgławica, zwana G11.2-0.3) i pulsar (jasna plamka) zlokalizowany przez satelitę Chandra dokładnie w geometrycznym środku rozszerzającej się mgławicy. Fot. NASA/McGill/V. Kaspi i in.
Do tej pory astronomom udało się zlokalizować tylko jeden pulsar i tylko jedną pozostałość po supernowej, której eksplozję w 1054 r. zarejestrowały dawne kroniki. To pulsar w Mgławicy Krab (M1 według Katalogu Messiera). W ten sposób możemy badać cechy wirującej gwiazdy neutronowej znając bardzo precyzyjnie moment jej narodzin.

10 stycznia 2001 r. na zjeździe Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego zespół astronomów pod kierunkiem Victorii Kaspi z Uniwersytetu McGilla w Montrealu przedstawił wyniki obserwacji pozostałości po supernowej, znanej od lat siedemdziesiątych XX w. jako G11.2-0.3, oraz pulsara, który został odkryty w tamtym obszarze nieba w 1997 r. Obserwacje, przeprowadzone 6 sierpnia i 15 października 2000 r. z pokładu satelity rentgenowskiego Chandra, pokazują, że ów pulsar - wysyłający regularne impulsy 14 razy na sekundę - znajduje się dokładnie pośrodku pozostałości po supernowej. Przemawia to silnie za hipotezą, że mamy oto do czynienia z zapadniętym w wybuchu supernowej jądrem gwiazdy - gwiazdą neutronową - oraz składającymi się na pozostałość resztkami jej zewnętrznych warstw, które wyrzucone w przestrzeń kosmiczną przez eksplozję, wciąż się rozszerzają.

Oznaczałoby to, że pulsar w G11.2-0.3 - jeśli identyfikować tę pozostałość z supernową z chińskich kronik z 386 r. - ma 1615 lat. I tutaj pojawia się pewien problem. Otóż oszacowania wieku tego pulsara, wynikające z modeli wirujących gwiazd neutronowych i obserwowanego tempa obrotu, wskazują raczej na coś koło 24 tysięcy lat, dużo więcej niż wynikałoby z chińskich zapisków...

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach