Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 05-03-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Jednak życionośny meteoryt?
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
05-03-2001





Jednak życionośny meteoryt?
Słynny marsjański meteoryt ALH 84001 zawiera jednak ślady życia - ogłosił 27 lutego 2001 r. międzynarodowy zespół uczonych, publikując swą pracę w amerykańskich "Proceedings of the National Academy of Sciences". Tym samym dyskusja, czy skała, która 13 tysięcy lat temu spadła na ZiemięMarsa i która została odnaleziona 27 grudnia 1984 r. w lodach Antarktydy, może nam coś powiedzieć o pierwotnym życiu na Czerwonej Planecie, wkracza na nowy etap. A wszystko zaczęło się 7 sierpnia 1996 roku...

Przepołowiony meteoryt ALH 84001.
Przepołowiony meteoryt ALH 84001 ma łączną masę 1,9 kilograma; dla uzmysłowienia rozmiarów ustawiono przy nim czarny sześcian o boku 1 centymetra. Skała ta powstała 4,5 miliarda lat temu na Marsie. Jakieś 16 milionów lat temu została od niego odłupana podczas spadku na planetę innego meteorytu i po trwającej wiele milionów lat kosmicznej odysei spadła 13 tysięcy lat temu na Ziemię, w lody Antarktydy. Fot. NASA/JSC.
Wtedy bowiem odbyła się słynna konferencja prasowa (anycypująca ukazanie się artykułu naukowego na ten temat w "Science"), na której uczeni, m.in. David McKay i Richard Zare, oraz przedstawiciele NASA ogłosili, że w jednym z meteorytów z Marsa znaleziono ślady pradawnego życia na tej planecie. O odkryciu tym tego samego dnia doniósł światu sam prezydent Bill Clinton, przemawiając sprzed Białego Domu w Waszyngtonie. Nie był to jednak koniec sprawy, lecz zaledwie jej początek. Wielu uczonych zakwestionowało hipotezę, że znalezione w ALH 84001 cząsteczki policyklicznych węglowodorów aromatycznych (PAH), zgrupowane wewnątrz globulek węglanowych; owoidy, podobne do ziemskich mikroskamieniałości; czy minerały magnetyczne, przypominające te produkowane przez bakterie na Ziemi, powstały za sprawą pierwotnych marsjańskich organizmów. Po kilku latach dysput i po opublikowaniu wielu artykułów zagadnienie zeszło z czołówek gazet i czasopism naukowych, a rzecznicy i przeciwnicy hipotezy pozostali właściwie nieprzekonani przez adwersarzy.

Fot. NASA/Ames Research Center
U góry: łańcuszek kryształków magnetytu (tlenku żelaza) u ziemskiej bakterii. U dołu: łańcuszek kryształków magnetytu (strzałki) w marsjańskim meteorycie ALH 84001. W obu wypadkach średnica kryształku wynosi około 0,000 025 milimetra. Zdjęcia wykonano skaningowym mikroskopem elektronowym. Fot. NASA/Ames Research Center.
Opublikowana właśnie praca powraca do sprawy kryształków magnetytu. Otóż zespołowi pod kierunkiem Imrego Friedmana z Centrum Badawczego im. Amesa NASA udało się opracować metodę "zobaczenia" kryształków, bez niszczenia ich układu. W ten sposób wykazano, że tworzą one łańcuszki, obserwowane w ziemskich bakteriach, które wykorzystują w ten sposób magnetyt do nawigowania w polu magnetycznym naszej planety. Co więcej, marsjańskie i ziemskie kryształki magnetytu właściwie nie różnią się kształtem i wielkością, a łańcuszki w podobny sposób łagodnie "falują".

Następny krokiem powinno być zidentyfikowanie pozostałości marsjańskich bakterii, w których owe magnetytowe łańcuszki tkwiły. Choć nie ulega wątpliwości, że jeśli nawet zespołowi Friedmana się to uda, i tak wielu sceptyków będzie kiwało z niedowierzaniem głowami. Z pewnością zwolennicy hipotezy, że na młodym mokrym Marsie zaczęło się - podobnie jak mniej więcej 4 miliardy lat temu na Ziemi - rozwijać życie, będą potrzebowali dobitniejszych dowodów.

Jarosław Włodarczyk
O historii marsjańskiego meteorytu, o jego badaniach i zażartych dyskusjach nad ich wynikami traktuje książka Donalda Goldsmitha W poszukiwaniu życia na Marsie
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach