Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 09-03-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Kometa kamikadze
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
09-03-2001





Kometa kamikadze
Co może się wydarzyć, gdy kometa spada na rozżarzoną powierzchnię Słońca? W lutym 2001 r. po raz kolejny doszło do takiej katastrofy. Przyglądało się jej satelitarne obserwatorium SOHO, znane z tego, że należy do najefektywniejszych tropicieli gwiazd z warkoczem, o czym pisaliśmy już w nowince Nr 1 wśród łowców komet.

Artystyczna wizja SOHO
Artystyczna wizja SOHO unoszącego się w kosmosie na tle słonecznej tarczy. Zadaniem tego obserwatorium kosmicznego są obserwacje Słońca, jego atmosfery oraz najbliższych obszarów wokół niego. Rys. ESA/NASA.

Kometa kamikadze została odkryta 6 lutego 2001 r. na zdjęciach wykonanych przez SOHO i udostępnionych w Internecie pod adresem http://sci.esa.int/soho Tym razem odkrywcami byli Sebastian Hoenig z Niemiec i Xing Ming Zhou z Chin, choć tak naprawdę kometę zarejestrował instrument LASCO, który z pokładu SOHO śledzi koronę słoneczną i przestrzeń wokół Słońca w świetle widzialnym, przesłaniając oślepiającą tarczę naszej Dziennej Gwiazdy specjalnym krążkiem. Kometa, zidentyfikowana pierwotnie jako SOHO-294 (tak, tak; ten satelita ma na swoim koncie blisko trzy setki gwiazd z warkoczem), ostatecznie otrzymała oznaczenie C/2001 C2. Po czym następnego dnia zniknęła z tego świata, pozostawiając ślad wyłącznie w katalogach.

Kometa C/2001 C2
Kometa C/2001 C2 została odkryta 6 lutego 2001 r. Na tym obrazie, będącym połączeniem zdjęcia korony słonecznej, wykonanego przez instrument LASCO, oraz dwóch zdjęć w ultrafiolecie (inny instrument na pokładzie SOHO, zwany UVCS), widać kometę zmierzającą ku Słońcu na dwóch odległościach od niego: 4,82 oraz 3,32 promienia Słońca (czyli, odpowiednio, 2,7 i 1,6 miliona kilometrów; obserwacje te dzieli godzina). Na powiększeniu pierwszego portretu komety widać jej obfity warkocz długości 500 tysięcy kilometrów. Okrąg na krążku, przesłaniającym Słońce, pokazuje jego położenie i rozmiary w świetle widzialnym. Fot. ESA/NASA.

Chociaż już na podstawie uzyskany zdjęć właściwie wszystko było jasne, obliczenia przeprowadzone przez Briana Marsdena z Smithsonian Astrophysical Observatory w amerykańskim Cambridge nie pozostawiły żadnych wątpliwości - kometa C/2001 C2 porusza się po orbicie, która nieuchronnie kończy się na powierzchni Słońca. Tym samym należała ona zapewne do rodziny komet, które powstały w wyniku rozpadu większego ciała niebieskiego i znalazły się na orbitach kolizyjnych ze Słońcem. Pierwsze takie komety zaobserwowano z amerykańskiego satelity wojskowego P78-1 w 1979 r., choć już w XVII w. Edmond Halley, obliczając orbitę komety z 1680 r., stwierdził, że przebiega ona bliżej środka Słońca niż wynosi jego promień.

Szczęśliwe czy nie, astronomowie postanowili wykorzystać możliwość obserwacji zderzenia komety ze Słońcem, próbując uzyskać informacje zarówno o ciele zmierzającym ku zagładzie, jak i o najbardziej zewnętrznych warstwach słonecznej atmosfery. Dzięki badaniom prowadzonym w ultrafiolecie udało się ustalić, że pod wpływem słonecznego światła kometa traciła parę wodną w tempie 100 kilogramów na sekundę i że w owym czasie średnica kometarnego jądra wynosiła 10-20 metrów, a więc raczej niedużo. Tak czy owak, 7 lutego 2001 r. było już po wszystkim.

Jarosław Włodarczyk
Najpełniejsze omówienie w języku polskim badań komet (również tych zderzających się ze Słońcem) zawiera przystępnie napisana monografia: Donald K. Yeomans: Komety. Od starożytności do współczesności, w mitach, legendach i nauce (Warszawa 1999).

[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach