Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 12-04-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Kosmiczny czterdziestolatek
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
12-04-2001





Kosmiczny czterdziestolatek
12 kwietnia 1961 r. po raz pierwszy w historii ludzkości człowiek znalazł się w kosmosie. Szczęśliwym reprezentantem ciekawskiego gatunku był Jurij Gagarin, który spędził tam blisko dwie godziny. Wciąż jest to dla wielu z nas magiczna data.

Jurij Gagarin tuż przed pierwszym lotem. Fot. NASA.
Jurij Gagarin tuż przed pierwszym lotem. Fot. NASA.

Tak jak wszyscy pierwsi kosmonauci (ZSRR) i astronauci (USA), Jurij Gagarin (1934-1968) trafił do programu lotów kosmicznych z lotnictwa wojskowego. Był pilotem myśliwskim. W 1959 r. rozpoczęła się jego kariera kosmonauty. Dwa lata później został pierwszym człowiekiem w kosmosie.

Statek <I>Wostok 1</I> z Jurijem Gagarinem na pokładzie startuje z kosmodromu Bajkonur 12 kwietnia 1961 r. Fot. NASA.
Statek Wostok 1 z Jurijem Gagarinem na pokładzie startuje z kosmodromu Bajkonur 12 kwietnia 1961 r. Fot. NASA.

Jak to się odbyło? Statek Wostok 1 miał masę 4725 kilogramów i spoczywał na szczycie rakiety R-7. W autobiografii Gagarin tak opisuje ten moment:

Moje spojrzenie zatrzymało się na zegarze. Wskazówki tkwiły na godzinie dziewiątej minut siedem według czasu moskiewskiego. Usłyszałem gwizd i narastający huk. Poczułem, jak olbrzymia rakieta zadrżała całym swym kadłubem i powoli, bardzo wolniutko, oderwała się od wyrzutni startowej. [...] Huk nie był głośniejszy od tego, jaki się słyszy w kabinie samolotu odrzutowego, zawierał jednak w sobie mnóstwo nie znanych mi odcieni i barw, dotąd nie przełożonych przez żadnego z kompozytorów na język nut. [...] Przeciążenie narastało. Poczułem, że jakaś niepokonalna siła coraz bardziej wciska mnie w fotel. (Jurij Gagarin: Droga w kosmos. Tłum. Czesław Czarnogórski. Wydawnictwo MON, Warszawa 1981).

Lot trwał godzinę i 48 minut, przy największym wzniesieniu 327 kilometrów nad powierzchnię Ziemi i prędkości 27,5 tysiąca km/h. Gagarin tak naprawdę nie kierował kapsułą Wostoka 1, która jeden raz okrążyła ziemski glob; był w niej tylko pasażerem. Wejście statku w atmosferę odbyło się za sprawą sygnałów przesłanych z centrum lotu z Ziemi. Przed lądowaniem Gagarin został katapultowany i opadł na powierzchnię naszej planety na spadochronie; Wostok spadł na nią pusty. Pierwszy człowiek w kosmosie powrócił na Ziemię na polach kołchozu Leninskij put, na południowy zachód od miasta Engels w Kazachstanie.

Istnieje wiele relacji - łącznie z cytowaną wcześniej głównego bohatera - z tego lotu. Z jedną z nich można się zapoznać w Wirtualnym Wszechświecie. Jest to rozdział Pierwszy w kosmosie książki Kierunek Księżyc, której współautorem jest Alan Shepard (1923-), który miesiąc po Gagarinie, 5 maja 1961 r., wykonał pierwszy amerykański lot suborbitalny (balistyczny, wznosząc się na wysokość 187,5 kilometra) w statku Mercury-Redstone 3.

W owym niezwykłym 1961 r. poza wyczynami Gagarina i Sheparda były jeszcze dwa loty: 21 lipca Gus Grissom wzniósł się po trajektorii balistycznej na wysokość 190 km w kapsule Mercury-Redstone 4, ale przyćmił to osiągnięcie lot zmiennika Gagarina, Hermana Titowa, który 6 sierpnia na pokładzie Wostoka 2 okrążył Ziemię 17 razy w ciągu 25 godzin i 18 minut. Prawdziwy wyścig w kosmos się rozpoczął.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach