Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 07-05-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Bogowie i wiewiórki nie sprzyjają obserwatoriom
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
07-05-2001





Bogowie i wiewiórki nie sprzyjają obserwatoriom
Dwa duże obserwatoria astronomiczne mają poważne kłopoty z realizacją kolejnych ważnych projektów. Na drodze uczonym stanęli dawni bogowie Polinezji oraz wojujący ekolodzy, którym nie obojętny jest los wiewiórek na zboczach pewnej góry w Arizonie.

Fot. Keck Observatory.
Trzy teleskopowe giganty: (od lewej do prawej) Subaru, Keck I i II na Mauna Kea, czyli - Górze Bogini Śniegu. Fot. Keck Observatory.

Hawaje zostały przyłączone do USA jako ostatni stan w 1959 r. Pierwszy teleskop stanął na szczycie hawajskiej wyspy Mauna Kea 9 lat później, w 1968 r. Od tego czasu ów szczyt wygasłego wulkanu, wystający blisko 4000 metrów nad poziom morza, stał się bodaj najpopularniejszym miejscem na Ziemi, w którym wszyscy chcą budować teleskopy. Obecnie funkcjonuje tam jakiś tuzin obserwatoriów amerykańskich, europejskich, japońskich i kanadyjskich, włączając w to słynny układ dwóch teleskopów Kecka. A kolejne instrumenty są w fazie konstrukcji lub projektowania. Tymczasem, jak donosi "Nature" z 26 kwietnia 2001 r., obrońcy tradycji i kultury pierwotnych mieszkańców Wysp Hawajskich zaczynają mieć wątpliwości, czy tak liczna obecność teleskopów i astronomów nie zakłóca spokoju Bogini Śniegu, która według dawnych podań obrała sobie szczyt Mauna Kea na siedzibę...

Mt. Graham, Teleskop Lornetkowy w budowie i lasy zamieszkane przez wiewiórki. Fot. Steward Observatory/University of Arizona.
powiększenie...

Mt. Graham, Teleskop Lornetkowy w budowie i lasy zamieszkane przez wiewiórki. Fot. Steward Observatory/University of Arizona.

W nie lepszej sytuacji znajdują się astronomowie z Uniwersytetu Arizony, którzy jakiś czas temu wybrali na miejsce budowy obserwatorium szczyt Mt. Graham w górach Pinaleno (Arizona). Zgodę na postawienie tam instrumentów astronomicznych wydał w 1988 r. Kongres USA i obecnie na Mt. Graham działają dwa teleskopy: o średnicy 1,8 metra (wspólne przedsięwzięcie z Obserwatorium Watykańskim) oraz dziesięciometrowy Teleskop Submilimetrowy im. Heinricha Hertza (postawiony razem z niemieckim Instytutem Radioastronomii im. Maxa Plancka). Trzecim i największym projektem, właśnie przekuwanym w rzeczywistość (zakładano, że instrument zacznie działać w 2002 r.), jest Teleskop Lornetkowy, który składa się z dwóch zwierciadeł, każde o średnicy 8,4 metra. Jak doniósł ostatni numer "Nature" z 3 maja 2001 r., obrońcy środowiska naturalnego dokonali właśnie udanego ataku na nowy kabel długości 37 kilometrów, który ma dostarczać prąd elektryczny do obserwatorium. Szacowane szkody wynoszą około 100 tysięcy dolarów, a warto dodać, że całość projektu Teleskopu Lornetkowego kosztuje 10,5 miliona dolarów. Argumenty te nie trafiają jednak do ekologów, którzy już od lat prowadzą batalię z astronomami o... bezpieczeństwo pewnego rzadkiego gatunku wiewiórki, występującego na zboczach Mt. Graham.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach