Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 10-07-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Depcząc Plutonowi po piętach
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
10-07-2001





Depcząc Plutonowi po piętach
Wciąż odkrywamy mieszkańców Układu Słonecznego mających spore rozmiary, tyle że na jego obrzeżach, gdzie w ciemności i chłodzie krążą wokół Słońca skalno-lodowe bryły niewiele mniejsze od (niektórych) planet. Astronomowie dostrzegli właśnie kolejny obiekt "niemal tak duży jak Pluton", ale ta opinia bierze się tak naprawdę z innego "naj" - 2001 KX76, bo o nim mowa, to najjaśniejszy obiekt z zaobserwowanych dotąd w pasie Kuipera.

Zdjęcie, wykonane 22 maja 2001 r. czterometrowym teleskopem Blanco w obserwatorium Cerro Tololo w Chile.
Zdjęcie, wykonane 22 maja 2001 r. czterometrowym teleskopem Blanco w obserwatorium Cerro Tololo w Chile, ukazuje wędrówkę nieznanego wcześniej mieszkańca pasa Kuipera na tle gwiazd. Gwiazdy to jasne kropki, natomiast ruch obiektu, nazwanego 2001 KX76, przedstawiają kropki czerwona i seledynowa. Fot. Deep Ecliptic Survey Team/NOAO/AURA/NSF.

Obiekty pasa Kuipera, które wzięły w posiadanie obszar poza orbitami Neptuna i Plutona, są na tyle daleko w porównaniu z ich rozmiarami, że o wielkości tych ciał możemy wnioskować jedynie na podstawie ilości słonecznego światła, jaką odbijają. Zasada jest prosta: im jaśniejszy obiekt, tym powinien być większy. Chyba że niektóre mniejsze ciała lepiej odbijają światło niż niektóre większe...

W taki właśnie sposób określono niedawno wielkość nowo odkrytego mieszkańca pasa Kuipera, Varuny (pisaliśmy o tym w nowince Varuna po Plutonie i Charonie), na 900 kilometrów. Przy czym dzięki pomiarom na różnych długościach fal ustalono, że zdolność odbijania powierzchni Varuny (czyli jej albedo) jest nieco większa niż w przypadku komet: wynosi 7%, a nie 4%. A jakie albedo należy przyjąć dla 2001 KX76? Jeśli czteroprocentowe, to okaże się, że średnica tego ciała sięga 1270 kilometrów, a więc więcej niż największa znana planetoida , Ceres (914 km), a nawet niż księżyc Plutona, Charon (1200 km). Przy siedmioprocentowej jednak zdolności odbijania rozmiary 2001 KX76 spadają do 960 kilometrów - wciąż sporo, ale nie więcej niż Charon. Natomiast o orbicie nowo odkrytego ciała wiadomo odrobinę więcej. 2001 KX76 znajduje się obecnie w odległości 6,4 miliarda kilometrów od Słońca (Pluton krąży wokół Słońca w średniej odległości 5,9 miliarda kilometrów), a orbita jest zapewne nachylona do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 20o. Niewykluczone, że 2001 KX76 pozostaje w rezonansie z Neptunem - w czasie, gdy ten dokonuje swoich czterech obiegów orbitalnych (na co potrzebuje 4 x 164 lat), nowo odkryty obiekt zakreśla swoją okołosłoneczną orbitę trzykrotnie.

2001 KX76 został odkryty podczas realizacji Głębokiego Przeglądu Ekliptycznego (Deep Ecliptic Survey). Jest to finansowany przez NASA program poszukiwań obiektów pasa Kuipera (przypomnijmy, że pierwszy taki obiekt został dostrzeżony w 1992 r.), prowadzony przez zespół astronomów z Obserwatorium Lowella, Massachusetts Institute of Technology (MIT) i Obserwatorium Dużego Teleskopu Lornetkowego i wykorzystujący instrumenty obserwatoriów Kitt Peak w Arizonie oraz Cerro Tololo w Chile.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach