Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 22-08-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Droga Rentgenowska
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
22-08-2001





Droga Rentgenowska
400 lat temu Galileusz, posługując się lunetą, rozdzielił mgiełkę Drogi Mlecznej na miliony pojedynczych gwiazd. Ostatnio astronomowie za pomocą obserwatorium satelitarnego Chandra potwierdzili, że znana od 20 lat "rentgenowska poświata" naszej Galaktyki nie pochodzi od miliardów punktowych źródeł promieniowania, ale bierze się z bardzo gorącego gazu, zgromadzonego przy jej płaszczyźnie.

Wnioski takie pozwoliły wyciągnąć trwające nieco ponad dobę obserwacje wycinka nieba północnego w konstelacji Tarczy (Sobieskiego - to gwiazdozbiór wprowadzony w XVII wieku przez gdańszczanina Jana Heweliusza). Wycinek miał kątowe rozmiary 1/3 x 1/3 stopnia, a zatem był nieco mniejszy od tarczy Księżyca, i cieszył się opinią fragmentu nieboskłonu ciemnego w promieniach X. Tymczasem czułe przyrządy Chandry dostrzegły tam nie tylko słabe punktowe źródła rentgenowskie - zarówno należące do Drogi Mlecznej, jak i pochodzenia pozagalaktycznego - ale także mgiełkę rentgenowską, którą można przypisać gazowi o temperaturze 10 milionów stopni.

Wycinek nieba w Tarczy - czyli w pobliżu płaszczyzny naszej Galaktyki - o rozmiarach 1/3 x 1/3 stopnia był obserwowany przez teleskop rentgenowski Chandry przez 25 godzin. Ciemnoniebieskie tło to gorący gaz, odpowiedzialny zapewne za rentgenowską poświatę Drogi Mlecznej. Niebieskie punkciki to pozagalaktyczne źródła promieni X - aktywne jądra galaktyk, leżących miliony lat świetlnych stąd. Różowe i czerwone punkciki pokazują położenie gwiazdowych źródeł rentgenowskich w Galaktyce. Fot. K. Ebisawa i in./NASA/GSFC.

Pozostaje do wyjaśnienia, dlaczego tak gorący gaz (co oznacza, że jego atomy są obdarzone dużą energią kinetyczną) wciąż pozostaje w pobliżu płaszczyzny Drogi Mlecznej. Z powodzeniem mógłby ulecieć w przestrzeń międzygalaktyczną, tak jak najbardziej zewnętrzne warstwy atmosfery Słońca odrywają się od niego i wędrują w przestrzeń międzyplanetarną w postaci wiatru słonecznego. Być może ma w tym swój udział pole magnetyczne naszej Galaktyki...

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach