Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 28-08-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Ceres zdetronizowana
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
28-08-2001





Ceres zdetronizowana
Numer 1 wśród znanych planetoid, odkryta 200 lat temu Ceres, jest mniejsza od tajemniczego obiektu 2001 KX76, zarejestrowanego w lipcu 2001 r. - rozstrzygnęli właśnie astronomowie. Wprawdzie kwestia, czy w ten sposób Układ Słoneczny wzbogacił się o największą planetoidę, pozostaje otwarta - Ceres krąży w "klasycznym" pasie planetoid, między orbitami MarsaJowisza, podczas gdy 2001 KX76 w okolicy orbity Plutona - niemniej po raz kolejny potwierdziły się przypuszczenia, że planetoidopodobne obiekty stanowią ważny składnik naszego systemu nie tylko ze względu na dużą ich liczbę, lecz także rozmiary.

powiększenie...

Obiekt 2001 KX76 na zdjęciu wykonanym teleskopem o średnicy 2,2 m w Obserwatorium La Silla. Fot. ESO.

Ceres jest pierwszą planetoidą, jaka została odkryta. Na początku tego roku obchodziliśmy dwusetną rocznicę tego wydarzenia, a jak do niego doszło, opisaliśmy w Dwieście lat planetoid. Obecnie jednak dużych drobnych ciał Układu Słonecznego astronomowie nie poszukują między Marsem i Jowiszem, lecz raczej poza orbitami Neptuna i Plutona. W taki właśnie sposób dostrzeżono niedawno Varunę (pisaliśmy o tym w nowince Varuna po Plutonie i Charonie, a ostatnio - 2001 KX76 (patrz Depcząc Plutonowi po piętach).

Właśnie astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) obwieścili, że udało im się dokładniej oszacować rozmiary 2001 KX76 i że przekraczają one średnicę Ceres (914 km), a nawet księżyca Plutona, Charona (1200 km).

powiększenie...

Porównanie rozmiarów Plutona i Charona oraz największych obiektów transneptunowego pasa Kuipera - łącznie z niedawno odkrytym 2001 KX76. Rys. ESO.

To nowe oszacowanie rozmiarów 2001 KX76 stało się możliwe dzięki dokładniejszemu wyznaczeniu orbity obiektu. W tym celu astronomowie wykorzystali wirtualne obserwatorium astronomiczne Astrovirtel, w którym w postaci elektronicznej gromadzone są obrazy nieba, uzyskiwane przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a, Bardzo Duży Teleskop oraz dwa teleskopy ESO. Udało się znaleźć 2001 KX76 na kilku wcześniejszych zdjęciach nieba, z których najstarsze pochodzi z 1982 r. To wystarczyło, by z większą dokładnością obliczyć orbitę nowo odkrytego obiektu i jego obecną odległość od Ziemi: 6,5 miliarda kilometrów, czyli około 43 jednostki astronomiczne.

Jeśli teraz założy się, że 2001 KX76 odbija światło mniej więcej tak jak Varuna (czyli albedo równe 7%), obserwowana jasność tego obiektu wskazuje na średnicę 1200 km. Jeżeli jednak przyjmiemy, że 2001 KX76 ma albedo typowe dla skalno-lodowych jąder kometarnych (4%), jego rozmiary wzrastają do 1400 km. Tak czy owak, Ceres mu nie dorównuje wielkością. Choć niewątpliwie bije na głowę dźwięcznością swego imienia. Ale i to może się wkrótce zmienić, gdyż odkrywcy zastanawiają się właśnie, jak 2001 KX76 nazwać. W przypadku tego rodzaju ciał muszą szukać inspiracji wśród mitologicznych postaci związanych ze stworzeniem świata.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach