Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 30-08-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Bańki galaktyczne
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
30-08-2001





Bańki galaktyczne
Ruchy materii w centralnych obszarach niektórych galaktyk przypominają puszczanie olbrzymich baniek. Ostatnio Kosmiczny Teleskop Hubble'a umożliwił nieco dokładniejsze przyjrzenie się temu zjawisku, dostarczając obrazy NGC 3079.

Galaktyka NGC 3079 znajduje się w odległości około 50 milionów lat świetlnych od nas, a na niebie można ją dostrzec w konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy. W centrum galaktyki tkwi sporych rozmiarów "bąbel", który po dokładniejszym przyjrzeniu się za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a ujawnił swą strukturę.

Galaktyka spiralna NGC 3079 w całości i w zbliżeniu, na obrazach uzyskanych przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a. Dwa jasne punkciki powyżej "bąbla" na mniejszym zdjęciu to najprawdopodobniej gwiazdy. Fot. NASA/G. Cecil i in.

Wznoszący się nad środkiem galaktycznego dysku gazowy bąbel ma rozmiary 3500 x 3000 lat świetlnych. Można w nim wyróżnić co najmniej cztery grubsze (a przez to - jaśniejsze na zdjęciu) kolumny gazu, które mają wysokość około 2000 lat świetlnych i szerokość sięgającą 75 lat świetlnych. Z obserwacji wynika, że materia wędruje w nich do góry z prędkością 60 milionów kilometrów na godzinę.

Astronomowie przyjmują, że tego rodzaju "kosmiczna bańka" powstaje w wyniku współdziałania wiatrów gwiazdowych, wydostających się z powierzchni gorących gwiazd w centrum galaktyki z wybuchami supernowych, również wyrzucającymi w przestrzeń materię. Próba dopasowania takiego modelu do NGC 3079 wskazuje, że "nadymanie bąbla" rozpoczęło się mniej więcej milion lat temu. W końcu jednak proces ten ulegnie zahamowaniu i materia opadnie z powrotem na centralne części dysku galaktyki, zderzając się z obecnymi tam obłokami gazu i pyłu i doprowadzając do narodzin nowej generacji gwiazd. Niewykluczone, że supernowe i gorące gwiazdy z tego nowego pokolenia zaczną współdziałać, rozpoczynając nadymanie kolejnego kosmicznego bąbla...

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach