Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 11-09-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Podwójne podwójne odkrycie
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
11-09-2001





Podwójne podwójne odkrycie
Astronomowie odkryli podwójną planetoidę, ale nie to w tej historii jest niezwykłe - przecież znamy już kilkanaście takich obiektów.

W historii nauki nierzadkie są przypadki, kiedy pewne idee "unosiły się w powietrzu" przez jakiś czas, by nagle zmaterializować się w postaci hipotezy czy teorii w głowach co najmniej dwóch uczonych lub w różnych ośrodkach naukowych. Nie tak często zdarzały się niezależne "podwójne" odkrycia w dziedzinie doświadczalnej, a zwłaszcza - obserwacyjnej, gdy w nieoczekiwanym miejscu i czasie dostrzegano nieznany wcześniej nauce obiekt. Do takiego właśnie rodzaju odkryć można zaliczyć zaobserwowanie kolejnej podwójnej planetoidy, a właściwie - dostrzeżenie, że 22 Kalliope ma naturalnego satelitę. Na przełomie sierpnia i września 2001 r. dokonały tego dwa zespoły astronomów, prowadzące obserwacje za pomocą teleskopów oddalonych od siebie o... kilkaset metrów od siebie, na "teleskopodajnym" hawajskim szczycie Mauna Kea.

Planetoida 22 Kalliope ze swym księżycem: u góry na zdjęciu wykonanym 29 sierpnia 2001 r. za pomocą teleskopu Keck II, u dołu na zdjęciu otrzymanym w nocy 2/3 września 2001 r. Teleskopem Kanadyjsko-Francusko-Hawajskim. Oba instrumenty dzieli na szczycie Mauna Kea odległość kilkuset metrów. Księżyc, oznaczony na razie symbolem S/2001 (22) 1, był oddalony od planetoidy o mniej więcej 1000 kilometrów i świecił o prawie 5 wielkości gwiazdowych słabiej. Fot. J.-L. Margot/W. Merline.

Kalliope ma średnicę około 180 kilometrów i należy do obiektów o podwyższonej zawartości żelaza - tak przynajmniej wynika z badań widma światła słonecznego odbitego od jej powierzchni. Aby jednak mieć pewność w tej kwestii, powinniśmy precyzyjniej ocenić masę planetoidy, a stąd - jej gęstość. Istnieje dokładny i od dawna znany astronomom sposób określania masy ciał niebieskich - obserwacje wędrówki w ich polu grawitacyjnym innych ciał, na przykład obiegu księżyca dokoła macierzystej planety albo jednej gwiazdy wokół drugiej w układzie podwójnym.

Dzięki odkryciom dokonanym przez dwa zespoły astronomów - Jeana-Luca Margota i Michaela E. Browna, pracujących na dziesięciometrowym teleskopie Keck II, oraz Williama J. Merline'a i Francois Menarda, wykorzystujących Teleskop Kanadyjsko-Francusko-Hawajski o średnicy 3,6 metra - udało się stwierdzić, że 22 Kalliope ma naturalnego satelitę o średnicy w przybliżeniu 35 kilometrów i okresie obiegu 3-4 dni (dane te wymagają jeszcze potwierdzenia). Z pewnością pozwoli to ustalić dokładniej fizyczne cechy planetoidy, w czym dodatkowo pomogą zapewne planowane na grudzień 2001 r. radarowe jej obserwacje za pomocą radioteleskopu w Arecibo (Puerto Rico).

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach