Kolejny teleskop-olbrzym rozpoczął pracę: ustawiony w Mekce wszystkich obserwatorów świata - na Mauna Kea na Hawajach - Gemini North zwrócił się po raz pierwszy w swej karierze ku galaktyce spiralnej M74 (oznaczanej też NGC 628) w Rybach.
|
|
M74 na zdjęciu wykonanym za pomocą teleskopu Gemini North. Widoczne są wyraźne ramiona spiralne, obłoki gazu i pyłu oraz gromady gwiazd. Fot. Gemini Observatory/GMOS Team.
|
|
M74, jak sama nazwa wskazuje, należy do obiektów Messiera, czyli można ją dostrzec nawet przez sprzęt amatorski, choć nie należy do "łatwych celów" - wymaga teleskopu o średnicy przynajmniej 30 centymetrów. Dopiero jednak wielkie instrumenty, takie jak Gemini North, potrafią ukazać jej urodę w pełnej krasie. Jak łatwo się przekonać, oglądając zdjęcie, nie ma w tym nic dziwnego, że wielu astronomów uważa M74 za idealny przykład galaktyki spiralnej. Znajduje się ona w odległości ponad 30 milionów lat świetlnych od nas i jest zapewne nieco mniejsza od Drogi Mlecznej (na podstawie uzyskanego zdjęcia szacuje się, że M74 zawiera około 100 milionów gwiazd).
|
|
Gemini North pod kopuła na Mauna Kea na tle zorzy wieczornej. Fot. Gemini Observatory/US National Science Foundation.
|
|
Gemini North ma zwierciadło meniskowe o średnicy 8,1 metra, co oznacza, że jest to stosunkowo płaski szklany naleśnik, któremu właściwy kształt nadaje zespół wsporników, sterowany przez komputer. Teleskop ten stanowi 50% Obserwatorium Gemini, gdyż drugie 50% to bliźniaczy instrument Gemini South (Bliźniak Południowy), który zacznie funkcjonować na chilijskiej pustyni na szczycie Cerro Pachón pod koniec 2001 r. Budowa Gemini North została ukończona w lipcu 2001 r., a relacjonowane tutaj obserwacje przeprowadzono w połowie sierpnia, udostępniając ich wyniki w pierwszych dniach października.
Obserwatorium Gemini jest przedsięwzięciem międzynarodowym, w którym uczestniczą placówki badawcze siedmiu krajów: Argentyny, Australii, Brazylii, Chile, Kanady, USA i Wielkiej Brytanii. Dzięki takiemu właśnie wyborowi miejsc na teleskopy - są to lokalizacje, uważane za najlepsze na całej kuli ziemskiej - będzie można prowadzić obserwacje obiektów zarówno nieba północnego, jak i południowego.
|
