Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 12-10-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Marzenia o Królestwie Ciemności
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
12-10-2001





Marzenia o Królestwie Ciemności
Każdy, kto próbuje dostrzec choćby najjaśniejsze gwiazdy, stojąc na jasno oświetlonym placu w mieście, wie, jakie to trudne. Na początku XXI w. zanieczyszczenie nieba światłem stało się faktem. Uczeni włoscy i amerykańscy wykorzystali satelitarne pomiary tego zjawiska i opracowali pierwszy w historii atlas, ukazujący, w jaki sposób nocne niebo traci na ciemności za sprawą sztucznego oświetlenia.

powiększenie...

Wielkie ilości światła uciekają nocą w przestrzeń kosmiczną, zanieczyszczając ciemne niebo. Mapa ta, obejmująca Europę, powstała na podstawie obserwacji prowadzonych z orbity okołoziemskiej przez satelitę meteorologicznego. Fot. IDSS.

Pierwsze satelitarne zdjęcia Ziemi w nocy zaczęto gromadzić na początku lat siedemdziesiątych XX w., pierwsze globalne mapy nocnego sztucznego oświetlenia naszej planety powstały pod koniec lat osiemdziesiątych. Dane, z których korzystali Pierantonio Cinzano i Fabio Falchi z Uniwersytetu w Padwie oraz Chris Elvidge z US National Oceanic and Atmospheric Administration, autorzy atlasu, zostały zgromadzone w latach 1996-1997. Wykorzystali oni pomiary strumienia światła, dokonywane przez satelity meteorologiczne i wojskowe, i modelując ich rozchodzenie się w ziemskiej atmosferze w nocy, uzyskali ich wpływ na jasność nieba. Brali przy tym pod uwagę takie efekty, jak rozpraszanie światła przez cząsteczki gazów atmosferycznych i aerozoli (w zależności od stężenia tych ostatnich), pochłanianie światła przez atmosferę, krzywiznę Ziemi, ekranujące działanie gór, naturalną jasność nieba w danym kierunku itd.

powiększenie...

Mapa przedstawia zanieczyszczenie nieba światłem w Europie dla końca XX w. poprzez określenie jasności nieba w zenicie (w jednostkach wielkości gwiazdowych na sekundę kątową do kwadratu). Niebo najciemniejsze odpowiada kolorowi ciemnoczerwonemu (jasność mniejsza od 17,5 wielkości gwiazdowej/sekunda katowa do kwadratu), niebo najjaśniejsze - kolorowi białemu (ponad 21,5 wielkości gwiazdowej na sekundę kątową do kwadratu). Wg F. Cinzano i in, "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society" t. 323 (2001).

Z badań tych wynika, że obecnie 2/3 ludzkiej populacji zamieszkuje obszary, nad którymi niebo jest zanieczyszczone światłem. W krajach uprzemysłowionych jest dużo gorzej: 97% ludzi w USA oraz 96% mieszkańców krajów Unii Europejskiej żyje na obszarach, gdzie niebo nigdy nie jest ciemniejsze niż w nocy oświetlanej Księżycem w kwadrze. A na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, w niektórych częściach Europy Zachodniej i Środkowej oraz w Japonii i Korei Południowej nocne niebo nigdy nie robi się ciemniejsze niż w czasie zmroku (co odpowiada sytuacji, jak gdyby Słońce nie schowało się głębiej pod horyzont niż 6-12 stopni). W takich warunkach nawet o północy można dostrzec na niebie tylko Księżyc, planety i najjaśniejsze gwiazdy.

Zanieczyszczenie nieba światłem stanowi, oczywiście, pewien problem dla astronomów, pragnących prowadzić obserwacje ciał niebieskich. Ale astronomowie sobie z tym potrafią radzić. Nowoczesne obserwatoria są budowane na bezdrożach, a poza tym zawsze pozostaje możliwość stosowania filtrów eliminujących światło latarń ulicznych. Jasne nocne niebo zaburza natomiast odbiór świata miliardom zwykłych mieszkańców Ziemi. Zaczynamy żyć pod kloszem, w świecie prawie dwuwymiarowym. Próbują z tym walczyć różne organizacje, zrzeszające astronomów i miłośników astronomii. Do największych i najprężniejszych należy International Dark Sky Association (Międzynarodowe Stowarzyszenie Ciemnego Nieba) http://www.darksky.org/.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach