Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 29-10-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Świeża dostawa brązowych karłów
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
29-10-2001





Świeża dostawa brązowych karłów
Astronomowie prowadzący obserwacje w podczerwieni odkryli za jednym zamachem 30 niedorobionych gwiazd - ich masa jest za mała, by mogły zacząć świecić, przemieniając w swym wnętrzu wodór w hel. Odkrycie umożliwiło satelitarne obserwatorium ISO (Infrared Space Observatory), umieszczone na orbicie okołoziemskiej przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA). Zbadano za jego pomocą słynny obłok materii międzygwiazdowej ro Ophiuchi (czyli w pobliżu gwiazdy oznaczonej grecką literą ro w konstelacji Wężownika), w którym zidentyfikowano dotąd ponad sto nowo narodzonych gwiazd.

Obłok ro Ophiuchi (w Wężowniku) na zdjęciu uzyskanym za pomocą ISO. Trzy najbardziej masywne, młode gwiazdy łatwo jest zidentyfikować: pierwsza znajduje się w centrum jaśniejszego obłoku tuż przy prawej krawędzi zdjęcia, druga - w drugim jaśniejszym obłoku poniżej pierwszego i nieco na lewo od niego, trzecia - w środku obłoku, który przypomina kometę i leży trochę na prawo i do góry względem centrum zdjęcia. Fot. ESA/ISO/A. Abergel i in.

Obłok ro Ophiuchi znajduje się około 540 lat świetlnych od nas i od lat jest badany przez astronomów ze względu na obecność rodzących się tam i juz narodzonych gwiazd. Czasami jednak zapadająca się chmura materii przekształca się w obiekt o zbyt małej masie, by w jego centrum zapanowała temperatura wystarczająco wysoka do zainicjowania reakcji termojądrowych - podstawowego źródła energii gwiazd. Takie ciała astronomowie nazywają brązowymi karłami. Graniczna masa, poniżej której znajduje się ich królestwo, wynosi około 8% masy Słońca albo 80 mas Jowisza.

Badania brązowych karłów mogą powiedzieć wiele ciekawych rzeczy o procesie powstawania gwiazd, ale nie łatwo jest dostrzec te obiekty, gdyż świecą bardzo słabo - stygną, emitując nieco promieniowania na koszt swej energii grawitacyjnej, która zamieniła się w ciepło podczas fazy kurczenia się takiego obiektu. Dlatego tak ucieszyło astronomów stwierdzenie obecności brązowych karłów w obłoku ro Ophichi. Nie dość, że znajdują się blisko, to jeszcze wiadomo, iż są w młodym wieku - mają zaledwie jakiś milion lat.

Jarosław Włodarczyk
O wcześniejszych odkryciach dokonanych za pomocą ISO pisaliśmy w:

Neptunowe ingrediencje
Ile lat tworzył się Jowisz?
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach