Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 26-11-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Zmarszczki oceanu
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
26-11-2001





Zmarszczki oceanu
Już wkrótce wokół Ziemi zacznie krążyć kolejny sztuczny satelita, którego zadaniem będzie śledzenie związków między morzami i lądami w skali całej planety. Tym samym kontynuowana będzie bardzo udana dla nauki misja Topex/Posejdon. Jason 1 - bo tak się nazywa ów sztuczny satelita, wspólne dzieło francuskich uczonych i NASA - ma zostać wystrzelony 7 grudnia 2001 r. z Bazy Sił Powietrznych USA im. Vandenberga w Kalifornii. Razem z nim rakieta Delta II wyniesie w przestrzeń kosmiczną satelitę TIMED (Thermosphere Ionosphere Mesosphere Energetics and Dynamics), przeznaczonego do badania mezosfery i dolnej termosfery, słabo wciąż poznanych warstw atmosfery Ziemi, rozciągających się na wysokości mniej więcej 60-180 kilometrów. Ale Jason 1 oddzieli się od rakiety pierwszy.

Na podstawie danych gromadzonych z orbity okołoziemskiej, m.in. z pokładu satelity Topex/Posejdon, uczeni badają oscylacje Oceanu Spokojnego. Na tym obrazie, uzyskanym w październiku 2001 r., widać, że masy wody oceanicznej pozostają w "normalnym" stanie (kolor zielony) w rozległych obszarach okołorównikowych. Natomiast w tropikalnej części zachodniego i północnej środkowego Pacyfiku poziom oceanu i jego temperatura są wyższe od średnich wartości (kolor czerwony). Kolor niebieski ukazuje te części oceanu, których poziom jest niższy od średniego: przede wszystkim dotyczy to Morza Beringa, Zatoki Alaska i przybrzeżnych wód zachodniego wybrzeża Ameryki Północnej. Położenie lądów wyznaczają czarne kontury. Rys. JPL.

Wcześniejsza francusko-amerykańska misja Topex/Posejdon, gromadząca informacje o topografii ziemskiego oceanu od 1992 r., pozwoliła dokonać wielu ważnych odkryć. Podobne nadzieje wiąże się z satelitą Jason 1, który będzie śledził krążenie wód oceanicznych, ich wpływ na ziemską atmosferę, takie zjawiska, jak El Nino; ma też umożliwić precyzyjniejsze prognozy pogody. Trzeba bowiem sobie uzmysłowić, że skala zjawisk oceanicznych jest tak wielka, iż tylko obserwacje z orbity pozwalają uchwycić ich przebieg globalnie. A jest co badać. Ocean i atmosfera przenoszą ciepło z obszarów równikowych ku biegunowym za pomocą skomplikowanych wzorów prądów morskich i wiatrów. W procesie tym przez cały czas zachodzi wymiana ciepła, pary wodnej i gazów. Zazwyczaj zmiany, związane z wiatrami, następują szybciej niż stateczne przeobrażenia olbrzymich mas wód oceanicznych, niemniej i jedne, i drugie wywierają olbrzymi wpływ na ziemski klimat.

Satelita Jason 1 na orbicie. Energii instrumentom pokładowym dostarczą dwie kilowatowe baterie słoneczne. Rys. JPL.

Jason 1 ma masę około 500 kilogramów, czyli jest blisko 5 razy lżejszy od statku Topex/Posejdon. Będzie krążył wokół Ziemi po kołowej orbicie na wysokości 1336 kilometrów nad powierzchnią planety, a zatem niższej o 10-15 kilometrów od orbity Topex/Posejdon. Nie bez powodów parametry orbit obu statków są porównywane ze sobą: w zamierzeniu autorów misji te dwa satelity mają obiegać Ziemię w szyku, dokonując przez pół roku niemal jednoczesnych obserwacji. Pozwoli to wykalibrować 5 instrumentów Jasona: precyzyjny wysokościomierz, mikrofalowy radiometr do pomiarów atmosferycznej pary wodnej oraz 3 urządzenia naprowadzające. Uczeni oczekują, że satelita ten dostarczy m.in. informacji o wysokości poziomu oceanu z dokładnością do 2-4 centymetrów, badając w ciągu każdych 10 dni blisko 95% powierzchni wód wolnych od lodu. Zakłada się, że Jason 1 będzie dostarczał danych przez co najmniej 3 lata.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach