Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 01-03-2002  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Największy obiekt Układu Słonecznego
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
01-03-2002





Największy obiekt Układu Słonecznego
Zapytani o największe ciało naszego systemu planetarnego, po chwili wahania wymienimy Słońce. Tymczasem równie poprawna odpowiedź może brzmieć: Jowisz ze swą magnetosferą. Przesada? Niewielka, gdyż magnetosfera największej planety Układu Słonecznego ma całkiem dobrze określone granice, równie ostro jak atmosfery innych gazowych planet.

Magnetosfera Jowisza. Obraz powstał ze złożenia zdjęć wykonanych z pokładu sondy Cassini (30 grudnia 2000 r., podczas największego zbliżenia do Jowisza) oraz rysunku pokazującego przebieg linii sił pola magnetycznego planety. Rozmiary tarczy Jowisza przedstawia czarne kółko w środku obrazu; widać także przekrój (dwa symetrycznie położone względem tarczy planety połówki owalu) przez pierścień naładowanych cząstek, związany z księżycem Jowisza, Io. Fot. NASA/JPL/JHUAPL.

Ziemia także ma magnetosferę, czyli jest zanurzona w obszarze, w którym istotną rolę w ruchach naładowanych cząstek i jonów wiatru słonecznego odgrywa pole magnetyczne planety. Ale skalę ziemskiej magnetosfery nie sposób porównać z jowiszową. Granice tej drugiej rozciągają się na odległość niemal stukrotnie większą od promienia Jowisza. Gdybyśmy mogli oglądać jowiszową magnetosferę w świetle widzialnym, na ziemskim niebie miałaby rozmiary kątowe 2-3 razy większe od tarcz Słońca czy Księżyca. A wewnątrz magnetosfery Jowisza znajduje się tak interesujący obiekt jak torus cząsteczek materii, wyrzucanej z powierzchni wulkanicznego Io, jednego z czterech galileuszowych księżyców planety olbrzyma.

Intensywne badania magnetosfery Jowisza zostały przeprowadzone na przełomie lat 2000/2001. Wtedy to wewnątrz magnetosfery krążyła sonda Galileo, na zewnątrz zaś znajdował się statek Cassini, mknący ku Saturnowi. Jednoczesne pomiary pozwoliły uczonym po raz pierwszy w historii badań Jowisza uzyskać "dwuwymiarowe" dane o zachowaniu się magnetosfery, oddziałującej ze zmiennym wiatrem słonecznym. Co więcej, do programu badawczego zaprzęgnięto także Kosmiczny Teleskop Hubble'a oraz drugie satelitarne obserwatorium Chandra, jak również ziemskie radioteleskopy. Wyniki tych badań zostały właśnie opublikowane w "Nature" z 28 lutego 2002 r.

Jarosław Włodarczyk
O obserwacjach systemu Jowisza, przeprowadzonych z pokładu sondy Cassini, pisaliśmy także w nowinkach:

[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach