Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 04-04-2002  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Gromady wydłużone
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
02-04-2002





Gromady wydłużone
Amerykańscy astronomowie potwierdzili istnienie dziwnego rodzaju gromad gwiazd, odkrytego w grudniu 2000 r. - uzyskane ostatnio za pomocą teleskopu Kecka widma świadczą o tym, że słabe wydłużone gromady gwiazd istnieją.

powiększenie...

Galaktyka NGC 1023 (jej fragment widać w lewym dolnym roku) oraz typowa kulista gromada gwiazd (w prawym kwadracie) i słaba wydłużona gromada (w lewym kwadracie). Fot. S. Larsen/NASA.

Według klasycznego podziału istnieją dwa rodzaje gromad gwiazd: stare, bardzo liczne gromady kuliste oraz młode gromady otwarte, przybierające różne kształty. Gromady kuliste są istotnym składnikiem tzw. halo galaktyki - sferycznej otoczki, w której zanurzony jest dysk galaktyczny; i są bardzo stare. Swą nazwę zawdzięczają kulistemu kształtowi, w którym tłoczą się setki tysięcy gwiazd. Gromady otwarte natomiast zawierają raczej setki gwiazd, dość młodych, i obserwujemy je w dysku galaktyki.

Jednakże w grudniu 2000 r. w "Astronomical Journal" ukazał się artykuł Jean Brodie i Soerena Larsena z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Cruz, w którym to artykule astronomowie zaanonsowali wykrycie na zdjęciach wykonanych przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a (HST) słabych wydłużonych gromad gwiazd. Wyróżniają się one tym, że mają mniejszą jasność powierzchniową od gromad kulistych, ale są od nich większe: rozciągają się na 50-100 lat świetlnych, podczas gdy typowa średnica gromady kulistej wynosi 15-20 lat świetlnych. Co więcej, wydaje się, że gromady wydłużone są raczej związane z dyskiem galaktyki niż galaktycznym halo. Choć, z drugiej strony, tworzą je gwiazdy stare, i to w dużej liczbie.

Te wszystkie hipotezy, sformułowane po przejrzeniu zdjęć z archiwów HST, zostały właśnie potwierdzone dzięki spektroskopowym obserwacjom, wykonanym za pomocą teleskopu Kecka. Uzyskane widma pozwoliły zmierzyć prędkości gromad wydłużonych - są one takie, jak prędkości galaktyk, którym towarzyszą, a więc nie mamy do czynienia z obiektami przypadkowo położonymi blisko siebie na niebie. Inna sprawa, że na razie znamy tylko dwie galaktyki z takimi dziwnymi gromadami: NGC 1023 i NGC 3384. To nieduża próbka, by znaleźć wytłumaczenie, jak takie obiekty powstały.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach