Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 23-04-2002  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Czarne dziury w dalekich kwazarach
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
23-04-2002





Czarne dziury w dalekich kwazarach
Astronomowie badają, czy w młodym Wszechświecie powstawały czarne dziury różniące się istotnie od znanych nam z bliższego kosmosu. Wykorzystują w tym celu orbitalne obserwatorium promieniowania rentgenowskiego Chandra.

Obrazy rentgenowskie trzech bardzo odległych kwazarów, uzyskane przez Chandrę. Wartość przesunięcia ku czerwieni tych obiektów zawiera się w przedziale 5,82-6,28, co oznacza, że widzimy je tutaj takimi, jakie były, gdy Wszechświat miał 7% swego obecnego wieku. Fot. NASA/CXC/PSU/N. Brandt i in.

Podczas przeprowadzanego obecnie przeglądu nieba (Sloan Digital Sky Survey) odkryto niedawno trzy bardzo dalekie kwazary. Ich przesunięcia ku czerwieni wynoszą 5,82, 5,99 i 6,28, co oznacza, że obecnie widzimy światło wysłane przez nie wówczas, gdy Wszechświat miał zaledwie około miliarda lat (jeśli założymy, iż dziś liczy sobie jakieś 15 miliardów lat). Obserwatorium rentgenowskie Chandra zaobserwowało pod koniec stycznia 2002 r. silne strumienie promieni X, emitowane przez te kwazary, co w tym przypadku astronomowie interpretują jako obecność w centrum owych obiektów supermasywnych czarnych dziur, pożerających materię. Spadając do czarnej dziury, materia rozgrzewa się do temperatury sięgającej milionów stopni i dlatego staje się intensywnym źródłem promieniowania rentgenowskiego.

Astronomowie postanowili wykorzystać tę okazję do sprawdzenia przewidywań różnych modeli supermasywnych czarnych dziur, albowiem niektóre z nich utrzymują, że warunki w pobliżu takich obiektów powinny zmieniać się w miarę starzenia się Wszechświata. Jednakże w przypadku wspomnianych trzech bardzo młodych kwazarów nie zaobserwowano tego, a przynajmniej w porównaniu z innymi, dwukrotnie starszymi kwazarami. Badacze zgadzają się również co do tego, że masy czarnych dziur w tych trzech obiektach są ogromne i zawierają się w przedziale 1-10 miliardów mas Słońca (dla porównania: masę czarnej dziury tkwiącej w centrum naszej Drogi Mlecznej, normalnej galaktyki, ocenia się na "zaledwie" 3 miliony słońc).

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach