Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 10-05-2002  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Latający talerz znaleziony
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
10-05-2002





Latający talerz znaleziony
Astronomowie przedstawili ostateczny dowód na istnienie w kosmosie latających talerzy. Ich naturalnym środowiskiem wydają się bardzo młode gwiazdy.

Do odkrycia doszło właściwie przypadkiem. W ubiegłym roku przeprowadzono obserwacje promieniowania rentgenowskiego (m.in. Chandrą) peryferii pobliskiego obszaru, w którym rodzą się gwiazdy - tzw. ciemnego obłoku rho Ophiuchi, gazowo-pyłowej chmury, oddalonej od Słońca o około 500 lat świetlnych, a na niebie widocznej w konstelacji Wężownika. By uzupełnić dane, w kwietniu 2001 r. astronomowie badali te same regiony w bliskiej podczerwieni, wykorzystując w tym celu New Technology Telescope (NTT) o średnicy 3,5 metra, ustawiony w chilijskim Europejskim Obserwatorium Południowym (ESO). Na jednym z obrazów spostrzegli gwiazdę, która miała nieco wydłużony kształt, co mogło sugerować, że tak naprawdę w polu widzenia teleskopu znalazł się nie do końca gwiazdowy obiekt...

Zdjęcie "wydłużonej i rozmytej" gwiazdy (w centrum) wykonane 7 kwietnia 2001 r. za pomocą NTT w Obserwatorium La Silla. Fot. ESO.

Postanowiono odkryć prawdziwą naturę obiektu, skierowując ku niemu potężniejszy instrument, o większej średnicy, a więc obdarzony lepszą zdolnością rozdzielczą. Posłużono się jednym z czterech instrumentów Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) - teleskopem Antu o średnicy 8,2 metra. I gdy astronomowie przyjrzeli się dokładniej kształtom owego obiektu, bez chwili zastanowienia znaleźli dla niego nazwę: Latający Talerz.

Latający Talerz z odległości 500 lat świetlnych - zdjęcie wykonane przez VLT. Fot. ESO.

Astronomowie z zespołu kierowanego przez Nicolasa Grosso z Instytutu Fizyki Pozaziemskiej im. Maxa Plancka w Garching (Niemcy) nie mieli też wątpliwości, jaka jest natura tajemniczego obiektu. Otóż gwiazdy rodzą się z obłoków gazu i pyłu, obecnych w naszej Galaktyce. Kiedy gazowa kula powstającej gwiazdy zainicjuje w swym wnętrzu reakcje termojądrowe, spowijają ją wciąż resztki rodzimego obłoku, które powoli przeobrażają się w coraz cieńszy dysk, wirujący wokół gwiazdy mniej więcej w płaszczyźnie jej równika. Tak narodził się nasz Układ Słoneczny. Gdyby udało się nam ze stosunkowo niewielkiej odległości dostrzec to stadium życia młodej gwiazdy, i to dostrzec z boku, wzdłuż krawędzi dysku, zobaczylibyśmy wydłużony obiekt, przecięty na pół ciemnym pasmem pyłu, nieprzepuszczającego światła gwiazdy, i złożony z dwóch jasnych "mgławic" pod i ponad pasmem. Wypisz, wymaluj latający talerz na nieostrym zdjęciu fotografa amatora.

Taka też jest natura odkrytego Latającego Talerza - wokółgwiezdny dysk jest nachylony do promienia widzenia zaledwie o 4 stopnie. Astronomowie oceniają, że wiek tkwiącej w środku niego gwiazdy sięga miliona lat (Słońce liczy sobie już 4,6 miliarda lat), jej temperatura powierzchniowa wynosi 3000 kelwinów, a moc promieniowania - jakieś 40% mocy promieniowania Słońca. Natomiast promień widocznego dysku ma około 300 jednostek astronomicznych, czyli jest pięciokrotnie większy od promienia orbity Neptuna; masa zaś to mniej więcej 2 masy Jowisza.

Mamy zatem modelowy Układ Słoneczny in statu nascendi: w obserwowanym dysku zapewne rodzą się planety. Sytuacja tym bardziej przypomina nasz system, że Latający Talerz znajduje się z dala od jasnych gwiazd, których energetyczne promieniowanie mogłoby w istotny sposób przyczynić się do rozproszenia dysku. Nic dziwnego, że astronomowie zamierzając wydrzeć Latającemu Talerzowi wszystkie jego tajemnice.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach