Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 15-07-2002  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Klasyka prześwietlona
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
15-07-2002





Klasyka prześwietlona
Astronomowie uzyskali szczegółowe obrazy słynnej galaktyki spiralnej M51 w promieniach X, wykorzystując do obserwacji satelitarny teleskop rentgenowski Chandra.

powiększ... powiększ...
Po lewej: M51 w całej krasie w świetle widzialnym. Po prawej: Zdjęcie rentgenowskie M51, wykonane przez Chandrę, w tej samej skali i położeniu. Jasne źródło promieni X w pobliżu centrum obrazu rentgenowskiego to pozostałość po supernowej SN1994I. NOAO/AURA/NSF/T. A. Rector & M. Ramirez i NASA/CXC/Univ. of Maryland/A. Wilson.


M51 cieszy się zasłużoną sławą pośród wszystkich galaktyk, gdyż była pierwszym obiektem mgławicowym, który ujawnił swą spiralną strukturę. Wydarzyło się to w kwietniu 1845 roku, kiedy lord Rosse skierował ku M51 swój olbrzymi teleskop, zwany Lewiatanem z Parsonstown (był on wyposażony w zwierciadło o średnicy 183 cm i masie blisko 4 ton). Nic też dziwnego, że od tamtego czasu galaktyka ta często była oglądana przez instrumenty wszelkiego rodzaju i zyskała sobie miano Whirlpool.

Obraz rentgenowski został sporządzony przez zespół kierowany przez Andrew Wilsona z Uniwersytetu Maryland. Jednym z jego atrakcji jest pozostałość po supernowej, która wybuchła w M51 w 1994 r. Była to supernowa typu Ic, co oznacza, że przed eksplozją umierająca gwałtownie gwiazda odrzuciła zewnętrzne warstwy gazu (głównie wodorowego), w podobny sposób jak się to dzieje w mniej masywnych gwiazdach podczas fazy tworzenia mgławicy planetarnej. Obecnie powstała w ten sposób mgławica ma średnicę 0,2 roku świetlnego.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach