Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 02-09-2002  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Ziemia uwinęła się szybciej
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
02-09-2002





Ziemia uwinęła się szybciej
Najnowsze badania zawartości izotopów promieniotwórczych w ciałach niebieskich świadczą o tym, że planety Układu Słonecznego powstawały szybciej, niż sądzono. Wnioski takie przedstawiły dwie niezależne grupy uczonych w artykułach, opublikowanych w "Nature" z 29 sierpnia 2002 r.

Nieco ogólnikowy model powstania Układu Słonecznego przyjmuje, że około 4,6 miliarda lat temu z międzygwiazdowego obłoku gazu i pyłu uformowało się Słońce, a wokół niego - niejako z resztek materii - ukształtowały się planety. W modelu tym sam proces powstawania planet wciąż nie został dobrze opracowany, ale skale czasowe budzą więcej zaufania, choć i tak symulacje komputerowe nie do końca zgadzały się z ocenami wieku ciał niebieskich, dokonywanymi poprzez badanie zawartości izotopów promieniotwórczych w próbkach materii planetarnej i meteorytowej. I tak na przykład symulacje komputerowe wykazują, że planety ziemskie mogły się uformować w ciągu 10-20 milionów lat po narodzinach Słońca, podczas gdy geolodzy szacowali ten czas na podstawie próbek na 60 milionów lat. Najnowsze badania wskazują jednak na to, że planetarne narodziny rzeczywiście zachodziły szybciej.

Ziemia i Księżyc na zdjęciu wykonanym przez sondę Clementine. Fot. JPL/NASA.
Dwa zespoły uczonych - pierwszy kierowany przez Qingzhu Yina z Uniwersytetu Harwarda, drugi przez T. Kleinego z Uniwersytetu üw Münster (Niemcy) - ustalały wiek ciał Układu Słonecznego, badając zawartość hefnu 182, który rozpada się promieniotwórczo w wolfram 182, a okres połowicznego rozpadu wynosi 9 milionów lat. Te dwa izotopy dlatego są tak użyteczne w badaniach najwcześniejszej młodości planet, kiedy formowały się ich jądra, że hefn, nie rozpuszczający się w płynnym żelazie, pozostawał w płaszczu planety, podczas gdy wolfram wędrował z żelazem do jej jądra. Jako punkt odniesienia przyjęto zawartości tych izotopów w materii meteorytowej - jej skład chemiczny w dobrym przybliżeniu może być uznawany za pierwotny skład mgławicy, z której powstał Układ Słoneczny.

Wyniki tych żmudnych badań są następujące. Jądra ZiemiMarsa powstały najprawdopodobniej, odpowiednio, 29 i 13 milionów po uformowaniu się Słońca, czyli dwukrotnie szybciej niż dotąd przyjmowano na podstawie wcześniejszych analiz. Te nowe oszacowania rzucają również światło na hipotezy dotyczące narodzin Księżyca. Przypomnijmy, że w ogólnym zarysie w hipotezach tych ważną rolę odgrywa zderzenie się bardzo młodej Ziemi z ciałem wielkości Marsa. Jedna z hipotez utrzymuje, że Ziemia była podczas zderzenia na w pół uformowana, a na dodatek doświadczyła nie jednego, lecz podwójnego zderzenia z ciałem o masie dwukrotnie większej od Marsa. Druga hipoteza przyjmuje, że zderzenie z marsopodobnym obiektem było jedno, i to na dodatek w okresie, gdy Ziemia ukształtowała się już w 90%. Uzyskany nowy, krótszy czas powstawania naszej planety faworyzuje model z podwójnym zderzeniem.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach