Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 14-10-2002  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Pomiędzy gwiazdami
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
14-10-2002





Pomiędzy gwiazdami
Astronomowie z Obserwatorium McDonalda potwierdzili, że jasna gwiazda w Cefeuszu ma planetę. Odkrycie jest o tyle ciekawe, że gwiazda ta jest dość ciasnym układem podwójnym.

Gwiazdą, o której mowa, jest gamma Cephei. Odkrycie to czynią ją najjaśniejszą ze znanych gwiazd ziemskiego nieba (3 wielkość gwiazdowa), wokół których udało się do tej pory stwierdzić obecność planet. Samą gwiazdę można bez trudu odnaleźć na niebie: obecnie świeci niemal w zenicie. W poszukiwaniach pomoże okrągła mapka październikowego Nieba w tym miesiącu - gamma Cefeusza to gwiazda w wierzchołku "trójkąta" zwieńczającego zarys konstelacji na mapie.

Planeta, która krąży w systemie gamma Cephei, jest raczej gazowym olbrzymem, a więc może mieć system pierścieni, podobny do Saturna. Rys. T. Jones/McDonald Observatory.

Układ gamma Cephei znajduje się około 45 lat świetlnych od nas. Tworzą go dwie gwiazdy: gamma Cephei A to podolbrzym o masie 1,6 razy większej od Słońca, liczący sobie około 3 miliardy lat, oraz gamma Cephei B - mało masywna (kilka dziesiątych masy Słońca) gwiazda typu M. Obie gwiazdy krążą wokół siebie z okresem mniej więcej 71 lat, oddalając się od siebie na 30 jednostek astronomicznych i zbliżając na zaledwie 12 jednostek astronomicznych. Planeta, którą odkryto, ma zakreślać orbitę wokół składnika A układu.

Orbita planety wokół gamma Cephei A oraz orbita gamma Cephei B (nazwanej na rycinie Secondary Star). Rys. McDonald Observatory.

Odkrycia dokonał zespół astronomów pod kierunkiem Artiego Hatzesa i Billa Cochrana, realizujący od lat w teksańkim Obserwatorium McDonalda program poszukiwania planet wokół innych gwiazd. Obecność planety stwierdzono klasyczną metodą spektroskopową: rejestrując zmiany położenia linii widmowych gwiazdy i interpretując je jako wynik ruchu gwiazdy, wymuszonego grawitacją planety. Na tej podstawie można było obliczyć, że planeta w układzie gamma Cephei ma masę równą 1,76 masy Jowisza i okrąża składnik A po orbicie o promieniu 2 jednostek astronomicznych (w odrobinę większej odległości obiega Słońce Mars) i okresie 2,5 roku.

Dotąd planety odkrywaliśmy przede wszystkim wokół gwiazd samotnych lub będących w bardzo szerokich układach podwójnych. Przypadek gamma Cephei pokazuje więc, że planet może być jeszcze więcej, skoro nie boją się ciasnych układów gwiazd. Wszechświat pełen planet naprawdę przestaje być wizją fantastyczną.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach