Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Biologia  
 Jesteś tutaj
Nowinki 2000-2002
Biologia
Informacje, ciekawostki i wydarzenia ze świata nauki z lat 2000-2002




Październik - Grudzień 2000
Kiedy zbliża się poród
Kobiety niespokojne, że przegapią moment rozpoczynającego się porodu, mogą odetchnąć z ulgą. Wygląda na to, że niedługo będą miały do dyspozycji aparat mierzący skurcze macicy, który powie im, czy rzeczywiście już najwyższy czas, żeby wyruszyć do szpitala. Urządzenie takie pozwoli również rozpoznać objawy przedwczesnego porodu, a wtedy możliwe będzie podjęcie próby jego wstrzymania. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 22-12-2000


Upiorne pajączki
Jeśli podejrzewaliśmy, że macierzyństwo jest sprzeczne z instynktem samozachowawczym, to mieliśmy więcej racji niż gotowi byliśmy sądzić. Jest tak bez wątpienia co najmniej u pewnego gatunku australijskich pająków. Ich samice składają się w ofierze własnemu potomstwu w sposób najzupełniej dosłowny: zostają pożarte przez swoje dzieci. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 20-12-2000


Długowieczni jak muszki?
Wystarczy zaburzyć działanie jednego genu, aby Drosophila melanogaster żyła w świetnej kondycji niemal dwukrotnie dłużej niż normalnie. Czy dla ludzi marzących o szczęśliwej długowieczności to wiadomość równie rewelacyjna, jak dla zmutowanych muszek? Brzmi to prawdziwie sensacyjnie: znaleziono gen, który muszkom darowuje niemal drugie tyle życia. I to niczego im nie odbierając. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 19-12-2000


Te nieznośne komary!
Jak spragniona krwi samica komara odnajduje swą ofiarę? Okazuje się, że wabikiem dla niej jest woń naszego potu, który dla komarów musi pachnieć jak najwspanialsze perfumy. Roje komarów, atakujące nas w ciepły pochmurny dzień lub po zachodzie słońca, mogą zmienić spacer po lesie w prawdziwą udrękę lub zupełnie uniemożliwić romantyczną pogawędkę w ciepłą noc przy ognisku. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 18-12-2000


Jadowite dinozaury?
Chyba wszyscy pamiętamy groźne, choć niewielkie dinozaury z rodzaju Dilophosaurus, które w filmie Jurrasic Park, plując jadem, potrafiły zabijać na odległość. Wprawdzie ta szczególna właściwość była fantazją twórców filmu, nie jest jednak wykluczone, że jadowite dinozaury istniały naprawdę. Dowodem tego może być ząb, znaleziony przez Francisca Aranda-Mantecę i jego kolegę Rubena Rodrigueza de la Rosę z Uniwersytetu Baja California w Ensenada w Meksyku i przedstawiony w październiku na konferencji Towarzystwa Paleontologii Kręgowców w Mexico City. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 15-12-2000


Czarna śmierć to dżuma
Wyniki badań zespołu naukowców francuskich raz na zawsze kładą kres sporom, czy czarna śmierć, która szalała w Europie w XIV w., była epidemią dżumy, czy też wąglika, duru plamistego lub gruźlicy. Epidemia ta przetoczyła się przez Europę w latach 1347 - 1351, uśmiercając 17 (według innych szacunków - 28) milionów ludzi, czyli 30-40% całej ludności naszego kontynentu. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 14-12-2000


Inteligencja wyskokowa?
Lepiej pić troszkę niż nie pić wcale - osoby umiarkowanie pijące mają bowiem wyraźnie lepsze wyniki testu inteligencji niż zadeklarowani abstynenci. Takie przynajmniej są wstępne wyniki badań prowadzonych przez naukowców z instytutu (w prefekturze Aichi w Japonii) zajmującego się zjawiskami związanymi ze starzeniem się. Sprawdzali oni współczynnik inteligencji (IQ) u dwóch tysięcy osób w wieku 40-79 lat i stwierdzili, że u osób pijących niezbyt wiele jest on nieco wyższy niż u kompletnych abstynentów. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 12-12-2000


Niebezpieczne komórki?
Jeśli znajdziemy pod choinką najnowszą wersję Nokii albo Motoroli, czy powinniśmy się z tego powodu cieszyć czy też martwić? Z jednej strony, telefon komórkowy to niezwykle wygodne urządzenie, przydatne w niezliczonych sytuacjach życiowych - od szukania się na dworcu, do wzywania pomocy w razie nagłego wypadku. Z drugiej strony, nie brak niepokojących opowieści o szkodliwych skutkach zdrowotnych, powodowanych przez te telefony. Mówi się o tym, że powodują bóle głowy, są przyczyną napadów padaczkowych, a nawet raka mózgu. Może więc lepiej trzymać się od nich z daleka? Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 11-12-2000


Najmniejszy dinozaur świata
Uczeni odkryli tak niewielkiego dinozaura, że dałoby się go wziąć do ręki - choć nie byłoby to rozsądne, bo jako zdeklarowany drapieżnik z pewnością natychmiast spróbowałby odgryźć nam palec. Miał zaledwie 39 centymetrów długości, z czego 24 centymetry przypadały na długi, prosty ogon. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 08-12-2000


Nie bójmy się o dziewczynki
Dziewczynki powinny zażywać więcej ruchu. Tymczasem rodzice są dużo bardziej opiekuńczy w stosunku do córek niż do synów i już w okresie raczkowania ograniczają ich ruchliwość znacznie bardziej niż chłopców. Tak uważa Neil Armstrong z Centrum Badań nad Zdrowiem i Ćwiczeniami Dziecka Uniwersytetu w Exeter w Anglii, który wystąpił na konferencji poświęconej zdrowiu kobiet, zorganizowanej przez Królewskie Towarzystwo Lekarskie w Londynie (informuje o tym czasopismo "New Scientist" z 21 października 2000 r.). Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 06-12-2000


Niewidomi muzycy słyszą lepiej
Słuch absolutny to umiejętność niezmiernie pożądana przez muzyka. Nie każdemu jednak udaje się ją zdobyć. Najnowsze badania dowodzą, że dużo większą na to szansę mają osoby niewidome. Takie wnioski wypływają z pracy naukowców z Beth Israel Deaconess Medical Center w Bostonie, przedstawionej na ostatnim posiedzeniu Towarzystwa Neurologicznego, które odbyło się w Nowym Orleanie w listopadzie 2000 r. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 05-12-2000


Usłyszeć pejzaż
To, co z naszym światem zrobiły komputery, po prostu nie mieści się w głowie. To, co z naszym światem zrobiły komputery, po prostu nie mieści się w głowie. Do całej rewolucji w telekomunikacji, przemyśle i medycynie dochodzi kolejna - zastępowanie jednych zmysłów innymi. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 04-12-2000


Otyłe myszy, alkohol i nasze wątroby
Każdy z nas nosi w sobie swoją prywatną gorzelnię. I nie jest to wcale przenośnia. Badania na otyłych myszach dowodzą, że prawdopodobnie nawet najzagorzalsi abstynenci, jeśli cierpią na nadwagę, zagrożeni są uszkodzeniem wątroby przez alkohol produkowany stale w ich przewodzie pokarmowym przez bakterie jelitowe. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 01-12-2000


Neandertalczycy i my
Pytanie o to, czy jesteśmy potomkami neandertalczyków do dzisiaj spędza sen z powiek naukowcom badających drogi naszej ewolucji. Jeszcze do niedawna jedynym źródłem informacji umożliwiających takie analizy były kopalne szczątki obu dawnych form ludzkich - neandertalczyków i tzw. ludzi współczesnych. Dzisiaj wielce pomocne okazują się najnowsze metody genetyczne. A te dowodzą, że prawdopodobnie jednak nie płynie w nas krew neandertalczyków. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 30-11-2000


Desperacki seks głowonogów
Kiedy szansa na spotkanie partnera seksualnego jest niewielka, najlepiej nie marnować żadnej okazji. Jeśli nawet co jakiś czas się okaże, że wybranka wcale nie jest samicą, i tak warto próbować - taka filozofią kierują się najwyraźniej przedstawiciele gatunku ośmiornic Hapalochlaena lunulata. Samce tych zwierząt nie sprawdzają płci partnera przed rozpoczęciem kopulacji. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 29-11-2000


Pierwsza dobra wiadomość w sprawie prionów
Widmo szalonych krów znowu straszy w Europie. Po wybuchu niepokoju przed kilku laty, większość krajów naszego kontynentu uznała, że problem chorób wywoływanych przez priony ich nie dotyczy. Ostatnio, kiedy odkryto pierwsze przypadki zakażeń wśród zwierząt i ludzi we Francji a także w Hiszpanii, lęk powrócił. Najgorsze jest poczucie bezradności. Ciągle nie ma testów na wykrywanie skażonego mięsa, brak sposobów zapobiegania infekcjom i leczenia tej strasznej choroby. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 28-11-2000


Karaluchy na Marsa!
Marzenia o kolonizacji kosmosu przenoszą się stopniowo z kart powieści fantastycznonaukowych na obrady najpoważniejszych konferencji naukowych. Na pierwszy ogień ma iść Czerwona Planeta. O możliwości przekształcenia Marsa na podobieństwo Ziemi ostatnio mówi się coraz więcej. Stworzono nawet nowe słowo - terraformowanie. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 24-11-2000


Ratunek przed śmiercią z zimna
Organizm ludzki to niezwykle delikatny mechanizm - jego funkcjonowanie możliwe jest w bardzo wąskim przedziale ciśnienia, wilgotności czy temperatury. Zimno zabija nas bardzo szybko. Być może jednak, wiedząc dlaczego tak się dzieje, znajdziemy sposób na przywrócenie do życia osób, które niemal zamarzły na śmierć. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 23-11-2000


Kameleon i łowy
Niewiele większy od żab kameleon nie zadowala się drobną zdobyczą. Dzięki specjalnej konstrukcji języka potrafi polować na prawdziwie grubego zwierza. Żaby i niektóre jaszczurki łapią zdobycz, wyrzucając język pokryty warstwą lepkiego śluzu. O ile taki "strzał" jest celny, łup przylepia się do języka i - zanim zdąży się uwolnić - jest wciągany do pyska i zjadany. Kameleony również polują, wyrzucając język, ich ofiary są jednak zazwyczaj dużo większe - bywają nimi nawet jaszczurki. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 22-11-2000


Z jąder do mózgu
Transplantacja komórek Sertoliego, występujących normalnie w jądrach, stanie się być może niebawem sposobem na złagodzenie spustoszeń, jakie czyni wśród komórek nerwowych udar mózgu. Okazało się bowiem, że komórki Sertoliego wydzielają czynniki wzrostowe, które mogą ochronić pewien rodzaj neuronów przed zagładą w ciągu kilku pierwszych godzin po wystąpieniu udaru. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 21-11-2000


Schizofrenia we krwi
Chociaż zwykle uważa się, że choroba psychiczna bardziej dotyczy duszy niż ciała, coraz oczywistsze staje się biologiczne podłoże takich cierpień. Okazuje się również, że pozostawiają one swoje ślady nie tylko w mózgu. Wygląda na to, że jedno z najstraszniejszych tego rodzaju zaburzeń - schizofrenię - można będzie rozpoznać na podstawie zwykłego badania krwi. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 17-11-2000


Anatomia płci mózgu
Od kiedy mózg wie, że należy do kobiety (lub mężczyzny)? Czy nasza płeć przesądza się na samym początku naszego istnienia, czy krystalizuje się później? Ciągle jeszcze tego nie wiemy, ale najnowsze badania anatomiczne wskazują, że proces ten trwa dużo dłużej niż dotychczas uważano. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 16-11-2000


Piłeś - pobiegaj!
Regularne oddawanie się przyjemności picia piwa, wina czy mocniejszych trunków ma, niestety, swoją cenę. Jedną z najgroźniejszych tego konsekwencji jest rak (wątroby, trzustki, przewodu pokarmowego, a także innych narządów). Wyniki badań laboratoryjnych dowodzą, że niebezpieczeństwo to można zmniejszyć dzięki systematycznemu bieganiu. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 15-11-2000


Czy grozi nam wirus Ebola?
O przerażającym wirusie Ebola, powodującym gwałtowną śmierć z powodu rozległych krwawień, znowu głośno. Czy jest to plaga wyłącznie afrykańska? Przed kilkoma tygodniami prasa doniosła o kolejnym ataku tego wirusa w Ugandzie. Epidemia wybuchła w rejonie Gulu, który jest oddalony od stolicy Ugandy Kampali o 360 kilometrów. Rozpoznano 175 przypadków gorączki krwotocznej, której sprawcą jest wirus Ebola - 63 osoby już zmarły. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 14-11-2000


Na pohybel samcom
Przegęszczenie nie tylko u ludzi wywołuje katastrofalne wręcz skutki. Stłoczone myszy zaczynają toczyć śmiertelne walki i przestają się mnożyć. Dramatyczne zmiany w relacjach samica-samiec oraz poważne uszkodzenia jajników samic dzikich myszy hodowanych w przegęszczeniu zaobserwowali naukowcy z Uniwersytetu w Binghamton w stanie Nowy Jork Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 10-11-2000


Marihuana lekarstwem?
Jest nadzieja, że marihuana okaże się czymś więcej niż tylko straszakiem rodziców nastolatków. Być może będzie ją można wykorzystać w leczeniu astmy. Narkotyki nie są wynalazkiem człowieka - to sama natura umieściła w naszym mózgu receptory, których pobudzenie daje nam przyjemność. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 09-11-2000


Superplemniki
Plemniki zwykle są maleńkie. Od tej reguły istnieją jednak wyjątki. U niektórych muszek są one wielokrotnie większe od wytwarzających je samców. Zwykliśmy sądzić, że plemniki to najmniejsze komórki w świecie zwierząt. Zapewne trwalibyśmy w tym przekonaniu, gdyby entomolodzy nie zaczęli przyglądać się plemnikom muszek owocowych. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 08-11-2000


Dwunożny gad starszy od dinozaurów
O zrekonstruowaniu niemal kompletnego szkieletu gada Eudibamus cursoris, który żył na Ziemi 290 milionów lat temu, na długo przed pojawieniem się dinozaurów, donosi ostatni numer czasopisma "Science". Eudibamus był niewielki - miał długo w ć ludzkiego przedramienia, z czego więcej niż połowa przypadała na długi, cienki ogon - i odznaczał się smukłą budową. Jego współodkrywca, Robert Reiz z Uniwersytetu w Toronto, mówi o nim pieszczotliwie cute - znaczy to mniej więcej tyle, co "uroczy". Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 07-11-2000


Cierpienia znokautowanych myszy
Boli nas, gdy się zranimy, boli, gdy skórę spali nam słońce. Okazuje się, że pośrednikiem w przekazywaniu bólu jest związek znany jako najważniejszy komórkowy magazyn energii. Znaczenie tego związku, zwanego adenozynotrifosforanem (ATP), dla przekazywania informacji ze zranionej tkanki do reagujących na ból zakończeń nerwowych udowodniły dwie grupy naukowców - z firmy Roche Bioscience w Palo Alto w Kalifornii Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 03-11-2000


Zadżumione pchły
"Czarnej śmierci" nie pokona się za pomocą szczepienia ludzi. A kiedy dojdzie już do epidemii dżumy, na nic zda się tępienie roznoszących tę chorobę szczurów. Działanie takie bowiem może tylko sytuację pogorszyć - dowodzą analizy epidemiologiczne naukowców z Uniwersytetu w Cambridge, które przedstawia czasopismo "Nature" z 19 października 2000 r. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 02-11-2000


Wbrew zasadzie przyjemności
Niezależnie od tego, co sami na ten temat sądzimy, seks, jak się okazuje, wcale nie musi być przyjemny. Przynamniej nie dla samicy żerującego na fasoli chrząszcza Callosobruchus maculatus. Czasopismo "Nature" z 10 października zamieszcza pracę Helen C. Crudgington i Mike'a T. Siva-Jothy'ego z Uniwersytetu w Sheffield opatrzoną fascynującym zdjęciem. Przedstawia ono narząd kopulacyjny samca gatunku tego owada. Konstrukcja owego narządu jest uderzająca - na jego końcu znajduje się grupa sztywnych i ostrych kolców. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 31-10-2000


Nieśmiertelne bakterie?
Wydaje się to nieprawdopodobne, ale wszystko wskazuje na to, że bakterie potrafią przetrwać w "uśpionej" postaci nawet ćwierć miliarda lat i w sprzyjającym środowisku powrócić do życia. Piszą o tym naukowcy z Uniwersytetu West Chester w Pensylwanii w ostatnim numerze czasopisma "Nature" z października 2000 r. Uczonym udało się otrzymać hodowlę bakterii pochodzących z kryształów soli, których wiek oznaczono na około 250 milionów lat. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 30-10-2000


Przełączniki snu
Zasnąć wtedy, kiedy się tego pragnie, to marzenie nie tylko osób cierpiących na bezsenność, ale i tych, których gnębi tajemnicza choroba - narkolepsja. Ostatnie odkrycia badaczy snu być może przyniosą im wybawienie. Dwa niezależnie pracujące zespoły - Emanuela Mignota z Wydziału Medycyny Uniwersytetu Stanforda z Kalifornii oraz Masashi Yanagisawy z Uniwersytetu Teksańskiego w Dallas trafiły bowiem na ślad związków, który najwyraźniej odgrywają decydującą rolę w regulacji snu i czuwania. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 19-10-2000


Oddychanie w mózgu
Mózg jest niezwykle łapczywym konsumentem tlenu - choć stanowi zaledwie 2% masy ludzkiego ciała, zużywa aż 20% produkowanej przez organizm energii. Do tego potrzeba mu ogromnych ilości tlenu. Ostatnio okazało się, że komórki mózgowe dysponują specjalnym rodzajem podobnego do hemoglobiny związku, który ułatwia im wykorzystywanie tego życiodajnego pierwiastka. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 17-10-2000


Przechytrzyć HIV
HIV to prawdziwie diabelski wynalazek. Nie dość, że atakuje układ odpornościowy - ten sam, który ma nas bronić przed wszystkim, co obce - to w dodatku mutuje z taką szybkością, że oddziały obronne naszego organizmu nie są w stanie nadążyć z rozpoznawaniem przeciwnika. Dotychczasowa terapia osób zakażonych wirusem powodującym AIDS polega głównie na nie dopuszczaniu do jego namnożenia się organizmie. Stosuje się rozmaite mieszanki związków upośledzających proces replikacji wirusa - czy to na etapie powielania materiału genetycznego, czy też odtwarzania białkowej otoczki. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 16-10-2000


Trafić w raka
Wolne rodniki - związki niezmiernie toksyczne, a powstające nieustannie w każdej komórce - staną się być może skutecznym środkiem w walce z rakiem. Cała sztuka w zwalczaniu raka polega na odróżnieniu nieubłaganie mnożących się i rozsiewających po całym ciele komórek rakowych od reszty. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 13-10-2000


Nobel dla neurobiologów
Tegorocznymi laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny zostali Arvid Carlsson ze Szwecji oraz Paul Greengard i Eric Kandel ze Stanów Zjednoczonych za prace nad przekaźnictwem sygnałów w ośrodkowym układzie nerwowym. Paul Greengard swoje badania nad biochemicznym podstawami pracy mózgu rozpoczął już latach czterdziestych XX w. Stwierdził on, że substancją, która odgrywa istotną rolę w przewodzeniu sygnałów między komórkami nerwowymi, jest związek zwany dopaminą. Ustalił też, że niedostateczna ilość tej substancji jest odpowiedzialna za wiele objawów choroby Parkinsona. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 10-10-2000


Śmiech (z umiarem) to zdrowie
Uczeni są na ogół ludźmi dostojnymi i poważnymi i nie odznaczają się przesadną skłonnością do śmiechu. Nawet jeśli zdradzają zainteresowanie śmiechem, to mają po temu bardzo poważne powody. Profesor Margery Hutter Silver, neuropsycholog z Wydziału Medycyny Uniwersytetu Harvarda, badając cechy charakteryzujące ludzi długowiecznych, odkryła, że większość pacjentów, którzy przeżyli ponad 100 lat, łączy jedna wspólna cecha - poczucie humoru. Więcej...

NOWINKA Z DNIA: 02-10-2000


[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach