Informacje
  Wiw.pl   Na bie膨co:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywisto軼i   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i wi瘯si   Przydatne:  S這wniki   Co i gdzie studiowa   Wszech鈍iat w obrazkach    
  Jeste tutaj:  Wirtualny Wszech鈍iat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Biologia > Nowinka z dn. 26-06-2000  
 Jeste tutaj
nowinka:
Ewolucyjny m這tek
autor:
Krzysztof Szymborski
z dnia:
26-06-2000




Ewolucyjny m這tek

Jak g這si stare i m康re porzekad這: "dla cz這wieka z m這tkiem ca造 鈍iat wydaje si gwo寮ziem". Dotyczy to r闚nie nauki oraz jej nowych i modnych teorii, kt鏎e - kiedy wreszcie znajduj szersze uznanie - s, w nast瘼nym etapie, uporczywie przypasowywane do wszelkich problem闚, w nadziei, 瞠 to one w豉郾ie spe軟i rol wymarzonej "jednolitej teorii wszystkiego".

Teoria ewolucji szczeg鏊nie dobrze si na taki naukowy m這tek nadaje, poniewa niemal z definicji wszystko, co istnieje - zw豉szcza 篡we organizmy, nie wy陰czaj帷 cz這wieka - przybra這 sw dzisiejsz posta na drodze ewolucji. A skoro pochodzenie rzeczywisto軼i jest ewolucyjne, teoria ewolucji powinna rzeczywisto嗆 wyja郾ia. Tak wi璚, na przyk豉d, w鈔鏚 psycholog闚 ewolucyjnych toczy豉 si niedawno w Internecie dyskusja na temat ewolucyjnego pochodzenia i adaptacyjnej funkcji ludo瞠rstwa. Trywializuj帷 teori ewolucji, powiedzie mo積a, 瞠 ka盥e obserwowane ludzkie zachowanie (poniewa przodkowie oddaj帷ych si mu osobnik闚 nie wygin瘭i doszcz皻nie w wyniku doboru naturalnego) spe軟ia jak捷 funkcj adaptacyjn. Wystarczy j wi璚 sprecyzowa i ju wiemy, dlaczego niekt鏎zy ludzie nadal oddaj si kanibalizmowi.

Oczywi軼ie, w rzeczywisto軼i sprawa nie jest a tak prosta. Abstrahuj帷 od tego, 瞠 pewne zachowania mog nie mie pod這瘸 genetycznego, lecz by tworem kultury, ustali trzeba, po pierwsze, 瞠 badane zachowanie jest istotnie wystarczaj帷o powszechne i typowe, by zas逝giwa na systematyczn pr鏏 wyt逝maczenia. Niekt鏎zy etnografowie, w szczeg鏊no軼i ci bardziej "post瘼owi" (czytaj: lewicowi), nie wierz, 瞠 kanibalizm jest zjawiskiem cz瘰tym - je郵i w og鏊e nadal si go uprawia. Je瞠li nawet przyjmiemy argumenty tych, kt鏎zy twierdz, 瞠 jest to proceder w miar rozpowszechniony (przynajmniej w historycznej przesz這軼i), to przypisanie mu jednoznacznej (a ju szczeg鏊nie adaptacyjnej) funkcji nie jest spraw 豉tw. Czy funkcja ta jest zasadniczo "kulinarna", czy mo瞠 wi捫e si z presti瞠m i hierarchi grupow? A mo瞠 jest ona rytualna i zaspokaja jakie potrzeby duchowe? Mo瞠 nale篡 wzi望 pod uwag wszystkie wymienione funkcje 陰cznie?

Dyskusja trwa i nie zanosi si na jej rych貫 rozstrzygni璚ie. Mo瞠 豉twiej b璠zie ustali, czy polowanie na zwierz皻a jest nadal naturaln ludzk sk這nno軼i. Ale to ju temat innej dyskusji...

Krzysztof Szymborski

[  g鏎a strony  ]

 

Wiw.pl  |  Na bie膨co  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywisto軼i  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i wi瘯si  |  Przydatne  |  S這wniki  |  Co i gdzie studiowa  |  Wszech鈍iat w obrazkach