Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Biologia > Nowinka z dn. 17-10-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Oddychanie w mózgu
autor:
Małgorzata Yamazaki
z dnia:
17-10-2000




Oddychanie w mózgu

Mózg jest niezwykle łapczywym konsumentem tlenu - choć stanowi zaledwie 2% masy ludzkiego ciała, zużywa aż 20% produkowanej przez organizm energii. Do tego potrzeba mu ogromnych ilości tlenu. Ostatnio okazało się, że komórki mózgowe dysponują specjalnym rodzajem podobnego do hemoglobiny związku, który ułatwia im wykorzystywanie tego życiodajnego pierwiastka.

Naukowcy z Instytutu Zoologii i Genetyki Molekularnej z Uniwersytetu w Moguncji, badając genom człowieka i myszy, odkryli geny kodujące białko. Przypominają one pod względem struktury dwa ważne białka, które uczestniczą w transporcie tlenu: hemoglobinę i mioglobinę. Kiedy sprawdzili, w jakich tkankach białko to można znaleźć, okazało się, że najwięcej wytwarzają go komórki mózgu. Dlatego nazwali je neuroglobiną.

Globiny swoje własności transportujące zawdzięczają obecności specjalnego pierścienia (porfiryny), którego zasadniczy element stanowi atom żelaza, podlegający reakcji utleniania lub redukcji. Hemoglobina transportuje tlen we krwi, a mioglobina - w mięśniach; dokładniej mówiąc, ułatwia ona wnikanie tlenu do prowadzących procesy oddychania komórkowego mitochondriów komórek mięśniowych. Neuroglobina, jak się wydaje, czyni to w podobny sposób, tyle że w tkance nerwowej.

Odkrycie neuroglobiny w komórkach nerwowych kręgowców nie jest co prawda wielkim zaskoczeniem - podobne białka występują u bezkręgowców, takich jak mięczaki czy pierścienice. Poznanie struktury i zrozumienie zasad działania tego białka w komórkach ludzkiego mózgu daje jednak pewną szansę na opracowanie leków przeciwdziałających skutkom niedotlenienia tkanki nerwowej (czyli zwykle jej nieodwracalnego zniszczenia) w wyniku na przykład udaru mózgu. Dokładne badania anatomiczno-biochemiczne doprowadziły bowiem niemieckich naukowców do wniosku, że neuroglobina musi mieć działanie ochronne. Najwięcej jest jej w tych regionach ludzkiego mózgu, które są najbardziej wrażliwe na niedobór tlenu. W korze mózgowej znajduje się jej na przykład czterokrotnie więcej niż w hipokampie, przy czym wskaźnik używany do określania tej wrażliwości (maksymalne uszkodzenie połowy badanych komórek w wyniku niedotlenienia) wynosi dla kory 19,1 minuty, a dla hipokampa - 12,7 minuty.

Niewykluczone też, że wiedząc o istnieniu neuroglobiny, będzie można znaleźć sposób na usprawnienie funkcjonowania neuronów całkiem zdrowego mózgu.

Przypadek odkrycia ludzkiej neuroglobiny jest znakomitym przykładem medycznych perspektyw realizacji programu poznania genomu człowieka. Ciekawe, jakie jeszcze przyniesie nam on niespodzianki...

Małgorzata Yamazaki

[  góra strony  ]

 

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach