Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Biologia > Nowinka z dn. 03-11-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Cierpienia znokautowanych myszy
autor:
Małgorzata Yamazaki
z dnia:
03-11-2000





Cierpienia znokautowanych myszy
Boli nas, gdy się zranimy, boli, gdy skórę spali nam słońce. Okazuje się, że pośrednikiem w przekazywaniu bólu jest związek znany jako najważniejszy komórkowy magazyn energii. Znaczenie tego związku, zwanego adenozynotrifosforanem (ATP), dla przekazywania informacji ze zranionej tkanki do reagujących na ból zakończeń nerwowych udowodniły dwie grupy naukowców - z firmy Roche Bioscience w Palo Alto w Kalifornii i dwóch uczelni londyńskich (praca Debry Cockayne i innych) oraz z kilku ośrodków brytyjskich (praca Veroniki Suslovej i innych) - o czym donosi czasopismo "Nature" z dnia 26 października 2000 r. Badaczom tym udało się otrzymać szczep myszy pozbawiony receptorów błonowych wiążących ATP - tzw. receptorów 2PX3. Usunięcie wybranych genów u laboratoryjnych szczepów badanych organizmów nazywa się w żargonie naukowym nokautem (od ang. knock out), a o takich organizmach mówi się, że są "znokautowane".

Receptory 2PX3 znajdują się na powierzchni błon komórkowych. Białka te to tzw. kanały jonowe zależne od ATP, czyli struktury, które umożliwiają przepływ jonów do oraz z komórki i które się otwierają, gdy przyłączy się do nich pozostający na zewnątrz ATP. O udziale ATP w przekazywaniu bólu wiedziano już od ćwierćwiecza. Sformułowano wówczas hipotezę, że ATP uwalniający się z uszkodzonych komórek powoduje pobudzenie neuronów, które są odpowiedzialne za odbiór bodźców bólowych (tzw. nocyreceptorów). Kilka lat temu hipoteza ta zyskała potwierdzenie, kiedy ustalono, że receptory 2PX3 występują obficie wyłącznie na neuronach reagujących na ból.

W omawianych eksperymentach badane myszy poddano dość brutalnemu zabiegowi: wstrzyknięto im w łapy roztwór formaliny, by spowodować uszkodzenie tkanki. Po godzinie stwierdzono, że zwierzęta pozbawione receptora 2PX3 unoszą kończyny i liżą je rzadziej niż myszy z grupy kontrolnej. Wskazuje to, że odczuwają one słabiej ból spowodowany uszkodzeniem oraz że ATP odgrywa tu rolę pośrednika w przekazywaniu takich bodźców bólowych. (Chociaż nie jest on jedynym takim związkiem; świadczy o tym obserwacja, że i myszy znokautowane, i normalne reagowały podobnie na bolesne ściskanie ogona oraz wysoką temperaturę, gdy rozgrzany przedmiot dotykał ich łap). Przy okazji stwierdzono, że myszy pozbawione receptora 2PX3 znacznie rzadziej oddawały mocz. Najwyraźniej mechanizm decydujący o wrażliwości tych zwierząt na napięcie ścian wypełnionego moczem pęcherza jest u znokautowanych myszy osłabiony.

To dopiero wstępne badania. Wyglądają jednak bardzo obiecująco. Gdyby doniesienia te zostały potwierdzone, być może udałoby się je wykorzystać do opracowania leków - związków blokujących receptor 2PX3 - by zmniejszyć cierpienia osób z rozległymi ranami lub uskarżających się na zaburzenia pęcherza moczowego.

Na razie wiadomo, że sprawa nie będzie taka prosta. Znoautowane myszy co prawda słabiej odczuwają ból spowodowany uszkodzeniem tkanki, są natomiast (wbrew oczekiwaniom badaczy) bardziej wrażliwe na ból wynikający ze stanów zapalnych. Naukowcy mają nadzieję, że jest to skutek ciągłego braku tych receptorów i efekt ten nie wystąpi w przypadku krótkotrwałego ich zablokowania. Czy mają rację - pokażą dalsze badania.

Małgorzata Yamazaki
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach