Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Biologia > Nowinka z dn. 07-11-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Dwunożny gad starszy od dinozaurów
autor:
Stanisław Dubiski
z dnia:
07-11-2000





Dwunożny gad starszy od dinozaurów
O zrekonstruowaniu niemal kompletnego szkieletu gada Eudibamus cursoris, który żył na Ziemi 290 milionów lat temu, na długo przed pojawieniem się dinozaurów, donosi ostatni numer czasopisma "Science". Eudibamus był niewielki - miał długość ludzkiego przedramienia, z czego więcej niż połowa przypadała na długi, cienki ogon - i odznaczał się smukłą budową. Jego współodkrywca, Robert Reiz z Uniwersytetu w Toronto, mówi o nim pieszczotliwie cute - znaczy to mniej więcej tyle, co "uroczy".

Robert Reiz z Uniwersytetu w Toronto
powiększenie...

Współodkrywca Edibamus, Robert Reiz z Uniwersytetu w Toronto, prezentuje odlew jego szkieletu (za zgodą Deborah Baic).

Na skamieniały szkielet tego sympatycznego gada natrafiono jeszcze w 1993 r. w kamieniołomie w Niemczech, ale jego wypreparowanie, dokładny opis i klasyfikację zakończono dopiero niedawno. Jest to pierwszy kompletny szkielet tego zwierzęcia, choć czaszki podobne do Eudibamus znajdywano już wcześniej w innych częściach świata, co pozwala przypuszczać, że zwierzęta te w okresie permskim dość licznie zamieszkiwały Ziemię.

Budowa czaszki wskazuje na to, że Edibamus był roślinożercą. Jego przednie kończyny miały około jednej czwartej długości tylnych. Mógł więc wprawdzie chodzić na czworakach, ale w niebezpieczeństwie stawał na tylnych kończynach i uciekał co sił nogach, posługując się ogonem jako przeciwwagą (podobnie zachowują się bazyliszki - współczesne jaszczurki z Ameryki Środkowej).

Jakie niebezpieczeństwa czyhały na naszego biegacza? Jedną z głównych grup mięsożerców w tym okresie były gady ssakokształtne, z których najbardziej znany jest Dimetrodon. Osiągał on 2 metry długości, a na grzbiecie miał dziwny, wachlarzowaty grzebień, którego przeznaczenie do dzisiaj pozostaje nierozstrzygnięte.

Odkrywcy Edibamus twierdzą, że jest to najstarszy lub jeden z najstarszych gatunków zwierząt dwunożnych, jakie pojawiły się na Ziemi. Niestety, wymarł on bezpotomnie, albowiem ani dinozaury, ani żadne z żyjących dzisiaj gadów nie są z nim spokrewnione.

Stanisław Dubiski
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach