Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Biologia > Nowinka z dn. 08-11-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Superplemniki
autor:
Stanisław Dubiski
z dnia:
08-11-2000





Superplemniki
Plemniki zwykle są maleńkie. Od tej reguły istnieją jednak wyjątki. U niektórych muszek są one wielokrotnie większe od wytwarzających je samców.

Zwykliśmy sądzić, że plemniki to najmniejsze komórki w świecie zwierząt. Zapewne trwalibyśmy w tym przekonaniu, gdyby entomolodzy nie zaczęli przyglądać się plemnikom muszek owocowych. W 1950 r. Drosophila melanogaster - muszka, której zawdzięczamy wiele odkryć genetycznych - zyskała jeszcze jeden powód do sławy: gdy zmierzono długość jej plemników, przyznano jej palmę pierwszeństwa wśród wszystkich innych gatunków zwierząt. Mając średnią długość 1,76 milimetra, plemniki te są 300 razy dłuższe od plemników człowieka.

Prawdziwą sensacją były jednak dane, jakie zamieszczono w pracy opublikowanej w czasopiśmie "Nature" w 1995 r. Okazało się bowiem, że te olbrzymie, wydawało by się, plemniki są prawdziwymi karzełkami w porównaniu z plemnikami innych muszek z rodzaju Drosophila. Nawet dziś, czytając omawianą pracę, przecieramy oczy ze zdumienia, skłonni sądzić, że te niewiarygodne wprost liczby podrzucił czasopismu chochlik drukarski: samiec D. pachea produkuje plemniki długości 16,53 milimetra, D. hydei - 23,32 milimetra, a rekordzista - D. bifurca - 58,29 milimetra, czyli blisko 6 centymetrów!

Wszystko to stanowi prawdziwą rewolucję w naszej wiedzy na temat rozmnażania płciowego. Normalną strategią większości gatunków jest produkcja olbrzymiej ilości maleńkich plemników. Wytwarzanie gigantycznych plemników musi być niezwykle kosztowne pod względem energetycznym. Jądra, w których powstają te olbrzymy, są również odpowiednio duże. U D. bifurca stanowią one aż 11% suchej wagi ciała. Czas potrzebny do powstania tak olbrzymich jąder opóźnia rozwój samców: samice osiągają dojrzałość płciową w ciągu 7 dni po ostatniej wylince, natomiast samce potrzebują na to aż 17 dni. Całkowita liczba wyprodukowanych plemników jest odwrotnie proporcjonalna do ich długości, samce muszą zatem używać ich bardzo oszczędnie, aby obdzielić nimi wszystkie zapładniane samice. Nic dziwnego, że liczba potomstwa przypadająca na jedno zapłodnienie również zmniejsza się ze wzrostem długości plemników. Podczas gdy samiec D. melanogaster może liczyć, że po każdej kopulacji samica złoży 300-700 zapłodnionych przez niego jaj, u D. hedei liczba ta wynosi tylko 70.

Jakie korzyści mogą odnosić muszki z produkcji olbrzymich plemników? Tu entomolodzy gubią się w domysłach. Niewykluczone, że długa witka plemnika ułatwia w jakiś sposób zapłodnienie. Może duże plemniki dostarczają substancji odżywczych rozwijającemu się zarodkowi. Albo taka wielkość plemników decyduje o większym wkładzie genetycznym samca przy powstawaniu zygoty...

Stanisław Dubiski
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach