Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Biologia > Nowinka z dn. 22-11-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Kameleon i łowy
autor:
Stanisław Dubiski
z dnia:
22-11-2000





Kameleon i łowy
Niewiele większy od żab kameleon nie zadowala się drobną zdobyczą. Dzięki specjalnej konstrukcji języka potrafi polować na prawdziwie grubego zwierza. Żaby i niektóre jaszczurki łapią zdobycz, wyrzucając język pokryty warstwą lepkiego śluzu. O ile taki "strzał" jest celny, łup przylepia się do języka i - zanim zdąży się uwolnić - jest wciągany do pyska i zjadany. Kameleony również polują, wyrzucając język, ich ofiary są jednak zazwyczaj dużo większe - bywają nimi nawet jaszczurki.

Siły potrzebne do unieruchomienia tak dużej zdobyczy znacznie przekraczają siły wytwarzane przez napięcie powierzchniowe, powstające przy zetknięciu się z pokrytą śluzem powierzchnią. Uczeni z Uniwersytetu w Antwerpii i Uniwersytetu Północnej Arizony postanowili zbadać mechanizmy umożliwiające kameleonowi takie łowy. Wyniki badań ogłosili w numerze "Journal of Experimental Biology" z listopada 2000 r. Wykonali oni serię zdjęć, na których było widać, jak kilka mikrosekund przed kontaktem ze zdobyczą koniec języka kameleona przybiera kształt przyssawki. Po kontakcie z ofiarą język się obkurcza, zwiększając głębokość komory przyssawki, a co za tym idzie - stwarzając wewnątrz niej próżnię.

Kameleon na łowach
Kameleon na łowach.
Sekcje osobników należących do różnych gatunków kameleonów wykazały, że za powstanie przyssawki odpowiedzialne są dwa mięśnie na samym czubku języka. Drażnienie u uśpionych zwierząt nerwów wiodących do tych mięśni powodowało ich skurcz, prowadzący do wytworzenia się kubkowatej przyssawki. Badania na uśpionych kameleonach umożliwiły również zmierzenie siły ssania: szklany miniaturowy kubek był przysysany z siłą dziesięciokrotnie większą niż otwarta rurka tej samej wielkości. Gdyby człowiek dysponował siłą ssania kameleona proporcjonalną do swojej wagi, potrafiłby na czubku języka podnieść kawał mięsa o masie 10 kilogramów.

Badacze obserwowali również zachowanie kameleonów, którym przecięto nerwy kontrolujące skurcz mięśni tworzących kubek przyssawki. Gdy zwierzęta te usiłowały polować, wyrzucając język, przewracały zdobycz, ale nie były w stanie wciągnąć jej do pyska. Na szczęście przecięte nerwy regenerowały się po pewnym czasie i operowane kameleony mogły znowu polować normalnie.

Stanisław Dubiski
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach