Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Biologia > Nowinka z dn. 04-12-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Usłyszeć pejzaż
autor:
Małgorzata Yamazaki
z dnia:
04-12-2000





Usłyszeć pejzaż
To, co z naszym światem zrobiły komputery, po prostu nie mieści się w głowie. Do całej rewolucji w telekomunikacji, przemyśle i medycynie dochodzi kolejna - zastępowanie jednych zmysłów innymi. Oto zespół z Instytutu Nauki i Techniki Uniwersytetu w Manchesterze zapowiada skonstruowanie urządzenia, które umożliwi osobom niewidomym swobodne poruszanie się po świecie dzięki przekładaniu informacji wzrokowej na dźwiękową. Projekt takiego urządzenia - na tyle niewielkiego, że można je trzymać w dłoni - jego autorzy omawiają w artykule zamieszczonym w "Proceeding of the Royal Society B", tom 267 z 2000 r.

Współtwórca programu komputerowego pozwalającego na zapisanie obrazu w postaci dźwięków, Krishna Persaud, uważa, że nie ma w tym nic nadzwyczajnego. Przypomina to, jego zdaniem, nieco zasadę działania pianoli, która odtwarzała dźwięki z zapisu mającego postać liniowo ułożonych dziurek na perforowanej taśmie. Program komputerowy natomiast ma odczytywać - od strony lewej do prawej - rozkład pikseli na ekranie komputerowym, na którym wyświetlany będzie uproszczony obraz mijanego obiektu: dokładnie tak samo, jak czyni to zawodowy muzyk, odczytując zapis nutowy. Linia biegnąca po przekątnej od lewego dolnego do prawego górnego rogu "brzmi" jak płynnie wznosząca się gama. Linia pozioma to pojedynczy ciągły dźwięk, a pionowa - szybki akord złożony z wielu dźwięków. Krajobraz zatem dźwięczy jak melodia. Tyle, że - jak mówi Persaud - nie jest to bardzo łagodna melodia; przypomina bardziej muzykę współczesną.

Doskonałe przetłumaczenie obrazów na dźwięki nie jest możliwe. Choćby z tego powodu - na co zwraca uwagę Hugh Wilson, analizujący procesy wzrokowe w układach biologicznych i komputerowych na Uniwersytecie York w Ontario - że neuronów uczestniczących w procesach widzenia mamy aż 3 miliony, podczas gdy słuch obsługuje tylko 30 tysięcy komórek nerwowych. Oznacza to, że w najlepszym razie możemy w ten sposób przekazać 1% informacji. Nawet jednak 1% to więcej niż nic, a obserwacja osób niewidomych (lub takich, którym zasłonięto oczy) korzystających z podobnego urządzenia dowodzi, że ludzie ci potrafią rozpoznać obrazy wysokich budynków, łuków wiaduktów, a nawet całych panoram miasta, kiedy zostaną one przełożone na dźwięki.

Nauka rozpoznawania prostych kształtów prezentowanych w postaci muzycznej zabiera nie więcej niż godzinę. Urządzenie jest tak skonstruowane, że umożliwia powiększanie i wsłuchiwanie się w wybrane fragmenty obrazu - na takiej samej zasadzie, na jakiej skupiamy nasz wzrok na obiekcie, któremu chcemy przyjrzeć się dokładniej. Postępowanie takie - zapewnia Pernaud - bardzo szybko staje się wręcz automatyczne, kiedy tylko człowiek nauczy się słyszeć charakterystyczne motywy odpowiadające poszczególnym kształtom. Po rozłożeniu obrazu na kolejne warstwy uczeni tej umiejętności ludzie potrafią skonstruować sobie całą "wysłuchaną" scenę.

Nie jest, niestety, pewne, czy z takiego rozwiązania będą mogły skorzystać osoby niewidome od urodzenia - nie wiadomo bowiem, czy poradzą sobie bez niewykształconej u nich zdolności percepcji głębi. Być może jednak także dla nich znajdzie się jakieś komputerowe rozwiązanie, o którym jeszcze kilkanaście lat temu nawet by nam się nie śniło.

Małgorzata Yamazaki
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach