Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Biologia > Nowinka z dn. 28-02-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Udar mózgu do wyleczenia?
autor:
Małgorzata Yamazaki
z dnia:
28-02-2001





Udar mózgu do wyleczenia?
Komórki o nieograniczonych możliwościach różnicowania, tzw. pierwotne komórki zarodkowe, uzyskiwane z krwi pępowinowej mogą stać się najlepszym sposobem leczenia ofiar udaru mózgu. Tę dobrą wiadomość podano na corocznej konferencji Amerykańskiego Towarzystwa Wspierania Nauki, która odbyła się w dniach 15-20 lutego 2001 r. w San Francisco. Komórki te mogą się również okazać przydatne w terapii innych schorzeń degeneracyjnych mózgu, takich jak choroba Parkinsona czy pląsawica Huntingtona.

Komórki zarodkowe obecne w krwi pępowinowej mają niezwykłe własności. Są to przede wszystkim w najczystszej postaci komórki totipotencjalne, czyli takie, które w trakcie rozwoju mogą przekształcać się w komórki o najróżniejszej budowie i specjalizacji. Ponadto charakteryzują się tą szczególną cechą, że właściwie nie wywołują reakcji odpornościowej w organizmie biorcy, do którego zostaną wprowadzone. Oznacza to, że w leczeniu nie trzeba koniecznie używać wyłącznie własnej krwi pępowinowej chorego, magazynowanej na wszelki wypadek dla każdej osoby w specjalnych bankach. Ponadto krew pępowinowa jest bardzo łatwo dostępna i jest jej pod dostatkiem, łatwo też daje się przechowywać w postaci zamrożonej. Co więcej, pierwotne komórki zarodkowe pobiera się z niej w stosunkowo prosty sposób.

O nadzwyczajnych zaletach krwi pępowinowej i wyjątkowych własnościach występujących w niej komórek mówi się już od co najmniej dziesięciu lat. Dotychczas jednak rozważano możliwość magazynowania krwi pępowinowej każdego noworodka po to, aby ją wykorzystać, gdyby dana osoba zachorowała na którąś z białaczek i potrzebowała przeszczepu szpiku. Krew pępowinowa jest dużo lepszym rodzajem przeszczepu w takiej sytuacji - zawiera bowiem własne, absolutnie bezpieczne macierzyste komórki krwi, mogące odtworzyć układ krwiotwórczy bez żadnego ryzyka odrzucenia przeszczepu.

Ostatnie wyniki badań obiecują jednak coś więcej. Mowa w nich już nie tylko o odbudowaniu krwi, ale o łataniu mózgu. Zespół z Uniwersytetu Południowej Florydy pod kierunkiem Paula Sandberga pobierał z krwi pępowinowej pierwotne komórki zarodkowe, które hodował w obecności czynnika wzrostowego nerwów, doprowadzając je do stadium niedojrzałych komórek nerwowych. Następnie komórki takie podawał dożylnie szczurom, u których wywołano udar mózgu. Rezultaty były olśniewające: zwierzęta, które otrzymały taki zastrzyk w ciągu 24 godzin od wystąpienia udaru, po dwóch tygodniach rekonwalescencji odzyskały w 80% sprawność neurologiczną. Innej grupie szczurów komórki te podano po tygodniu od zaistnienia udaru - tym uszkodzone funkcje powróciły w 20%.

Paul Sandberg sądzi, że przyczyną takiego zjawiska jest chwilowe przerwanie w wyniku udaru bariery krew-mózg, co pozwala na niemożliwe w normalnych warunkach przedostanie się komórek z krwiobiegu do mózgu. Bariera ta, zabezpieczająca ów narząd przed wnikaniem wszelkich obcych substancji, po kilku dniach zostaje częściowo odbudowana. Dodatkowym powodem jest zapewne skok wydzielania przez komórki mózgowe związków sygnalizujących uszkodzenie; dochodzi do tego 24 godziny po wystąpieniu udaru. Związki te ściągają niedojrzałe komórki nerwowe na właściwe miejsce. Mało tego - wędrują do niego nie tylko te komórki, ale i pierwotne komórki zarodkowe, które jeszcze nie rozpoczęły różnicowania, a znalazłszy się tam, nakłaniają obecne w mózgu własne komórki macierzyste biorcy do przekształcania się w komórki mózgu.

Próby kliniczne na ludziach mogłyby się rozpocząć, jak sądzi Sandberg, w ciągu najbliższych dwóch lat. Krew pępowinowa pochodząca od jednego noworodka byłaby, jego zdaniem, ilością wystarczającą do terapii jednej osoby cierpiącej na udar mózgu. Można sobie tylko życzyć, żeby wszystko, co udało się w przypadku szczurów, powtórzyło się u człowieka... Byłoby to równoznaczne z pokonaniem kolejnej - nieprzekraczalnej, jak dotąd - bariery: przywracania do normalnego życia ludzi skazanych dotychczas z powodu zniszczeń mózgu spowodowanych udarem na nieuchronne kalectwo.

Małgorzata Yamazaki
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach