Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Biologia > Nowinka z dn. 09-05-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Łatanie serca
autor:
Małgorzata Yamazaki
z dnia:
09-05-2001





Łatanie serca
Serce zniszczone zawałem mogą odbudować komórki macierzyste szpiku - donoszą naukowcy z New York Medical College w Valhalla. Badacze prowadzący prace pod kierunkiem kardiologa Piero Anversa stwierdzili, że komórki szpiku podane myszom, u których sztucznie wywołano zawał serca, odtwarzają komórki mięśnia sercowego oraz odżywiające go naczynia krwionośne.

Zawał to odcięcie wskutek nagłego skurczu bądź zaczopowania naczyń dopływu krwi do intensywnie pracującej tkanki. Rezultatem takiego zdarzenia jest śmierć niedotlenionych komórek. Mięsień sercowy nie regeneruje utraconych fragmentów i w wyniku jego uszkodzenia dochodzi najczęściej do niewydolności serca, często groźniejszej w dłuższej perspektywie niż sam zawał. Komórki serca w sąsiedztwie uszkodzonego fragmentu powiększają się, by skompensować pracę osłabionego narządu. Nadmiernie ich obciążenie przyczynia się zwykle po 5-10 latach do tak poważnej niesprawności serca, że często jedynym ratunkiem jest jego transplantacja. Środki farmakologiczne, na przykład beta-blokery, poprawiają sytuację, ale nie mają znaczenia decydującego. Stąd starania o znalezienie bardziej skutecznych metod leczenia.

Próby wykorzystania w naprawie uszkodzonego serca różnych rodzajów komórek - mięśni szkieletowych, unieśmiertelnionych komórek z okolic komór serca, komórek mięśni gładkich, szpiku kostnego oraz komórek mięśnia sercowego, wszystkich pochodzących z różnych etapów rozwoju osobniczego (zarodka, płodu i organizmu dorosłego) - nie przynosiły oczekiwanych rezultatów. Zespół Piero Anversa - o czym pisze tygodnik "Nature" w numerze z 5 kwietnia 2001 r. - postanowił skupić się na komórkach szpiku i podjął próbę wyizolowania spośród nich komórek multipotencjalnych (czyli takich, które mogą dawać różne typy tkanek). Do ich identyfikacji wykorzystano fakt występowania na powierzchni tych komórek specyficznego białka, zwanego c-Kit. Następnie komórki te, w drodze manipulacji genetycznych, wyposażono w gen kodujący białko GFP (ang. green fluorescent protein), świecące na zielono w świetle ultrafioletowym (o podobnych zabiegach pisaliśmy w nowinkach Genetyczna sztuka oraz Transgeniczna małpka), dzięki czemu łatwo było śledzić ich losy w organizmie biorcy.

W kilka godzin po wywołaniu zawału serca (przez podwiązanie tętnic wieńcowych) badanym myszom wstrzyknięto w zdrową okolicę serca mysie komórki multipotencjalne. Po dziewięciu dniach stwierdzono, że prawie połowę zniszczonego fragmentu zajęły wszczepione komórki, przy czym wykazywały one cechy komórek mięśnia sercowego, a także mięśni gładkich i nabłonkowych - charakterystycznych dla nowo powstających naczyń krwionośnych. Co więcej, wraz z namnażaniem się tych komórek wyraźnie poprawiła się praca serca.

Nie wiadomo, co prawda, jak długo komórki te przetrwają w nowym środowisku, czy zdołają odtworzyć skomplikowaną strukturę mięśnia sercowego i na ile skutecznie będą przeciwdziałać powstawaniu blizny, jaka pojawia się kilka tygodni lub miesięcy po zawale. Dotychczasowe wyniki wyglądają jednak bardzo obiecująco. Jak podkreśla autor komentarza w "Nature", Mark Sussman z Oddziału Biologii Molekularnej Naczyń Wieńcowych w Szpitalu Dziecięcym Centrum Medycznego w Cincinnati, mogą one oznaczać, że udało się znaleźć długo poszukiwane komórki macierzyste serca. Tylko wbrew oczekiwaniom nie rezydują one w samym narządzie, lecz ukrywają się w jamach szpikowych kości, udając, że ich zadaniem jest wytwarzanie rozmaitych komórek krwi. Tymczasem, właściwie użyte, w całkiem nowym otoczeniu potrafią wykazać się wręcz nieocenionymi cechami. Zwłaszcza - jak dowodzą badania na myszach - dla wszystkich potencjalnych ofiar ciężkiego zawału serca. Naukowcy zapowiadają pilne podjęcie prób klinicznych u ludzi...

Małgorzata Yamazaki
O komórkach macierzystych i ich wykorzystaniu w medycynie pisaliśmy także w nowince: Udar mózgu do wyleczenia?

[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach