Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Biologia > Nowinka z dn. 28-02-2002  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Bakterie na próchnicę
autor:
Małgorzata Yamazaki
z dnia:
28-02-2002





Bakterie na próchnicę
O skonstruowaniu genetycznie zmodyfikowanych bakterii chroniących zęby przed próchnicą poinformowali naukowcy z Uniwersytetu Florydy na corocznym spotkaniu Amerykańskiego Stowarzyszenia Popierania Nauki w Bostonie. Niewykluczone, że już niedługo wystarczy starannie wyszczotkować zęby zawiesiną takich bakterii, by rozstać się z grozą dziur w zębach raz na zawsze.

Ludzki organizm jest siedliskiem najróżniejszych gatunków bakterii - wiele z nich pełni niezmiernie pożyteczną rolę, jak bytujące w jelitach pewne szczepy Escherichia coli, bez których niemożliwa byłaby synteza określonych witamin z grupy B. Inne - jak te żyjące w drogach moczowo-płciowych - zapobiegają wniknięciu drobnoustrojów chorobotwórczych. Nie wszystkie bakterie jednak są tak pożądanymi rezydentami ludzkiego ciała. W jamie ustnej znakomitej większości ludzi żyją bakterie z gatunku Streptococcus mutans, powodujące próchnicę. Bakterie te rozkładają cukier zawarty w ślinie, syntetyzując kwas mlekowy, który stopniowo uszkadza szkliwo zębów.

Jeffrey Hillman z Uniwersytetu Florydy postanowił do walki z próchnicą wykorzystać właśnie te mikroorganizmy, które są jej przyczyną. Postanowił znaleźć sposób na to, by te same, szkodliwe na dłuższą metę, zarazki stały się swoistą tarczą ochronną. Uznał, że musi znaleźć taki szczep tego samego gatunku, który zdoła wyprzeć szczep oryginalny oraz nie będzie zdolny do syntezy kwasu mlekowego. I najwyraźniej plan ten się powiódł. Z doniesienia, prezentowanego w Bostonie i omawianego przez serwis internetowy tygodnika "New Scientist" 19 lutego 2002 r., wynika, że udało mu się trafić na szczep syntetyzujący toksynę nazwaną mutacyną 1140, który niszczy dziki szczep S. mutans. Pomyślnie też zakończyły się próby pozbawienia tego szczepu genu kodującego enzym uczestniczący w produkcji kwasu mlekowego. Starania te zajęły w sumie kilkanaście lat, ale rezultat - przynajmniej u szczurów - jest niezmiernie zachęcający. Zmodyfikowany genetycznie szczep, który nazwano BCS-L1, kolonizuje jamę ustną, nie powodując żadnych zmian na powierzchni zębów.

Żeby doprowadzić do wymiany szkodliwego szczepu S. mutans na korzystny, zawiesinę tych bakterii należy rozprowadzić w jamie ustnej i wetrzeć ją w zęby. Nie jest to specjalnie przykry zabieg - w smaku, zdaniem badaczy, zawiesina ta przypomina rosół z kury. Naukowcy z Florydy nie dostali jeszcze zgody Amerykańskiego Urzędu ds. Żywności i Leków na przeprowadzenie u ludzi prób klinicznych ze szczepem BCS-L1. Wydaje się jednak, że nie powinni mieć z tym większych problemów - trzej ochotnicy, którzy na początku lat osiemdziesiątych XX w. zgodzili się na zaszczepienie u nich wyjściowego szczepu, do dziś nie przekazali go swoim najbliższym. Wynika z tego, że bakterie te są bezpieczne i nie przenoszą się w drodze pocałunków.

Zdaniem Hillmana próba wyplenienia szkodliwych bakterii dzięki wykorzystaniu ich genetycznie zmodyfikowanych szczepów ma w tym przypadku całkiem duże szanse powodzenia. Większe w każdym razie niż podejmowanie przez innych naukowców wysiłki, mające na celu stworzenie szczepionki przeciwko dzikim szczepom S. mutans. Uważa on bowiem, że nieporównywalnie łatwiej jest zmienić coś w bakteriach, niż wpłynąć na działanie układu immunologicznego człowieka.

Ciekawe, czy dentyści ucieszą się z tego wynalazku podobnie jak ich potencjalnie niedoszli klienci?

Małgorzata Yamazaki
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach