Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Fizyka > Nowinka z dn. 25-07-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Koniec dyskryminacji masowej?
autor:
Rafał Suszek
z dnia:
25-07-2000





Koniec dyskryminacji masowej?
Przeszywające ziemski glob neutrina bezwstydnie zmieniają w locie swą tożsamość. Te powstające w górnych partiach atmosfery cząstki-lekkoduchy, obojętne na większość znanych sił przyrody, bliscy kuzyni cieszących się powszechną sympatią naładowanych elektrycznie leptonów: elektronów, mionów i taonów, zostały w chwili swych tryumfalnych narodzin (rok 1930) pozbawione masy dekretem fizyków teoretyków. Niechętne do działania (oddziałują jedynie słabo - nazwa mówi tutaj sama za siebie - oraz grawitacyjnie, ale spróbuj to zmierzyć!), nie ujawniły swej prawdziwej natury przez długich 70 lat (w tym okresie przez każdy centymetr kwadratowy ciała zdrowego fizyka przeniknęło około 1019 tych niegroźnych intruzów).

Przez cały ten czas fizycy budowali modele materii (chociażby osławiony Model Standardowy), noszące piętno odartej z masy trójcy leptonowych neutrin: neutrina elektronowego, mionowego oraz taonowego, tzw. trzech zapachów. Modele te stanowczo zabraniały neutrinom psucia zapachu w drodze tzw. oscylacji, czyli spontanicznych przejść od jednego typu, np. (neutrina mionowego), do innego, chociażby (neutrina taonowego). Tymczasem nieświadome tego neutrina najbezczelniej gwałcą prawo zachowania rodzinnej liczby leptonowej (liczba leptonów - liczba antyleptonów danego typu przed reakcją = odpowiedniej liczbie po reakcji), dopuszczając się wspomnianych oscylacji. Dowiodły tego ponad wszelką wątpliwość eksperymenty prowadzone w latach 1998-2000 w detektorze Super-Kamiokande, ulokowanym w podziemnej komorze czynnej kopalni cynku, w samym sercu japońskiej góry Ikenoyama. Wszystko wskazuje na to, iż za neutrinowymi oscylacjami stoi - co prawda mała, ale przecież, na dodatek przecząca teoretycznym przesądom - niezerowa masa tych cząstek.

Schemat detektora Super-Kamiokande. Rys. ICRR/Uniwersytet Tokijski.

Choć rozważane są obecnie także inne mechanizmy prowadzące do obserwowanych w detektorze efektów (a przy tym wyjaśniające stare zagadki, związane z tymi ulotnymi obiektami), sama zaś masa - jeśli rzeczywiście jest niezerowa - niejedną może przybrać formę i rozmaitym poszczycić się pochodzeniem, jedno jest przecież pewne: stwierdzenie oscylacji neutrin stanowi otwarcie nowej i ważnej rozgrywki w fizyce wysokich energii.

Rafał Suszek

[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach