Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Fizyka > Nowinka z dn. 23-03-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Prosto do celu
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
23-03-2001





Prosto do celu
Marzący o coraz potężniejszych zderzeniach cząstek elementarnych fizycy z Hamburga zaproponowali zbudowanie nowego akceleratora, który pozwoli osiągnąć energię z przedziału 500-800 gigaelektronowoltów (GeV). Nowe urządzenie otrzymało nazwę TESLA - Tera electron volt Energy Superconducting Linear Accelerator, czyli Nadprzewodzący akcelerator liniowy osiągający energię teraelektronowoltów. O przedsięwzięciu tym doniosło "Nature" w swym najnowszym numerze z 22 marca 2001 r.

To wyzwanie dla innych zespołów badaczy mikroświata. Zarówno USA, jak i Japonia również szkicują plany budowy akceleratorów, które pozwoliłyby głębiej wejrzeć w naturę cząstek elementarnych. Projekt amerykański nosi dźwięczną nazwę NLC (Next Linear Collider, czyli Kolejny liniowy zderzacz); ten z kraju wschodzącego słońca - Japoński liniowy zderzacz.

Jeden element powtarza się w nazwach wszystkich trzech urządzeń: słowo "liniowy". W takim akceleratorze cząstki elementarne (elektrony i pozytony) przyspieszane są nie po okręgu, lecz na prostej drodze. Pozwala to uniknąć strat energii, emitowanej podczas ruchu kołowego w postaci promieniowania synchrotronowego. Natomiast projekt spod Hamburga różni się od amerykańskiego i japońskiego tym, że elektromagnesy, służące do wytwarzania zmiennego pola magnetycznego, są nadprzewodzące - i to rozwiązanie ma chronić akcelerator przed nadmiernym wydatkowaniem energii, tym razem na chłodzenie miedzianych przewodów.

Akcelerator liniowy to prosta rura do przyspieszania cząstek elementarnych, biegnąca pod powierzchnią ziemi o średnicy (w przypadku TESLA) 5 metrów. Rys. DESY.
Akcelerator liniowy to prosta rura do przyspieszania cząstek elementarnych, biegnąca pod powierzchnią ziemi o średnicy (w przypadku TESLA) 5 metrów. Rys. DESY.
Hamburski zespół, związany z doskonale znanym urządzeniem DESY (Deutches Elektronen-Synchrotron, czyli Niemiecki synchrotron elektronów), stara się obecnie o poparcie w rządzie niemieckim. A chęć udziału w całym projekcie na razie zgłosiły instytucje naukowe 9 państw, w tym fizycy krakowscy i warszawscy.

Jarosław Włodarczyk
Budowę i zasady działania różnych rodzajów akceleratorów opisuje w Boskiej Cząstce Leon Lederman w rozdziale Akceleratory: one rozkwaszają atomy, nieprawdaż?
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach