Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Fizyka  
 Jesteś tutaj

JAMES CLERK MAXWELL

Władysław Natanson





[I]  [II]  [III]  [IV]  [V]  [VI]  [VII]  [VIII]  [IX]  [X]
[XI]  [XII]  [XIII]  [XIV]  [XV]  [XVI]  [XVII]  [XVIII]  [XIX] 

XVIII

W roku 1853 dwudziestodwuletni Maxwell pokazywał Taitowi w Cambridge nie ukończony jeszcze rękopis pierwszej rozprawy, którą poświęcił teorii elektromagnetycznych zjawisk; obszerna ta praca została ogłoszona w tomie X "Transactions" Naukowego Towarzystwa w Cambridge, w roku 1856, pod tytułem On Faraday's Lines of Force (O liniach sił Faradaya).

Elektryczne i magnetyczne wydarzenia w Naturze zajmowały Maxwella od dawna; studiował już prace Faradaya, Experimental Researches, zanim jeszcze był przyjechał do Cambridge. Skoro tylko złożył uniwersyteckie egzaminy, powrócił do pierwotnych zamiłowań i myśli. Donosił o nich nieraz w listach pisanych do ojca: "Toruję sobie drogę - pisał w maju 1855 r. - poprzez sądy i poglądy różnych ociężałych autorów niemieckich. Nie jest łatwo doprowadzić do niejakiego porządku wszystkie wiadomości, które podają ci ludzie". "Otrzymałem długi list od Thomsona [późniejszego lorda Kelvina] - opowiada ojcu we wrześniu 1855 r. - jest bardzo z tego zadowolony, że wdzieram się w jego elektryczne zagrody... staram się nadać jakowyś kształt mojej matematyce elektrycznej; przeglądam niektóre rozdziały, które były raczej mgliste dotychczas".

Intuicja kierowała Maxwella ku dziedzinie zjawisk, których opanowanie miało stać się radością jego żywota, niezrównanym darem ofiarowanym ludzkości. Wieść go musiało niejasne przeczucie przyszłych zdobyczy, the prophetic soul, jak pisze Szekspir, dreaming on things to come, dusza prorocza, której, co ma nastąpić, śni się.

Nauka jest ujmowaniem i pojmowaniem rzeczywistości; nie jest zatem wiedzą, jest pracą, udręką i walką. Badanie przewyższa wiedzę wartością: badanie jest czynem, wiedza jest trwaniem. Badanie wzbogaca, wiedza jest tylko nagromadzonym zasobem bogactwa. Badanie wyzwala dzielność moralną, wytrwałość, odwagę; żąda mozołów cierpliwych, poświęceń ofiarnych; lecz wynagradza, wiodąc ku rozwadze, ku bezstronnej prawości, ku pogardzie małostek; podnosząc i uszlachetniając, wynagradza.

Druga praca Maxwella mająca teorię zjawisk elektromagnetycznych za przedmiot nosi tytuł On Physical Lines of Force (O fizycznych liniach sił); ukazała się w czterech częściach, w latach 1861 i 1862, w starym, czcigodnym czasopiśmie angielskim "The Philosophical Magazine", założonym w r. 1798. Trzecia nareszcie rozprawa, która w dziejach fizyki otwiera epokę, nosi tytuł A Dynamical Theory of the Electromagnetic Field (O pewnej dynamicznej teorii pola elektromagnetycznego); została przedstawiona Królewskiemu Towarzystwu w Londynie w dniu 8 grudnia 1864 r. i ogłoszona jest drukiem w tomie 155 "Philosophical Transactions" wydanym w r. 1865. Trzy wymienione prace znajdują się w tomie pierwszym zbiorowego wydania rozpraw Maxwella, które ukazało się staraniem prof. W.D. Nivena w dwóch wspaniałych tomach in quarto, w Cambridge, w roku 1890, pt. The Scientific Papers of James Clerk Maxwell.


[I]  [II]  [III]  [IV]  [V]  [VI]  [VII]  [VIII]  [IX]  [X]
[XI]  [XII]  [XIII]  [XIV]  [XV]  [XVI]  [XVII]  [XVIII]  [XIX] 

[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach