Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Fizyka > Nowinka z dn. 01-10-2002  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Fale grawitacyjne - drżyjcie!
autor:
Felicjan Gil
z dnia:
01-10-2002





Fale grawitacyjne - drżyjcie!
Potężna aparatura LIGO, która ma wreszcie umożliwić fizykom rejestrację fal grawitacyjnych, zaczęła działać we wrześniu 2002 r. Uczeni żywią nadzieję, że pierwsze publikacje naukowe, omawiające wyniki obserwacji, ujrzą światło dzienne przed końcem tego roku.

Interferometr LIGO w Hanford (stan Waszyngton, USA). Fot. LIGO Team.

LIGO to akronim Laser Interferometer Gravitational-wave Observatory, czyli Laserowe interferometryczne obserwatorium fal grawitacyjnych. Jak sama nazwa wskazuje, LIGO, którego budowa kosztowała 360 milionów dolarów, będzie służył do bezpośredniej detekcji niezwykłych fal grawitacyjnych, których istnienie przewiduje ogólna teoria względności. Jak dotąd bowiem uczonym nie udało się w sposób nie pozostawiający wątpliwości tego dokonać, choć łowy na te fale trwają już kilkadziesiąt lat. Precyzyjna aparatura LIGO ma wreszcie zarejestrować delikatne drgania czasoprzestrzeni związane z ruchem materii, przy czym najsilniejszych sygnałów uczeni spodziewają się od takich gwałtownych zdarzeń we Wszechświecie, jak łączenie się (zlewanie) ze sobą czarnych dziur czy asymetryczne wybuchy supernowych.

Wnętrze interferometru LIGO w Livingston (stan Luizjana, USA). Fot. LIGO Team.

Na LIGO składają się trzy interferometry, z których dwa znajdują się w Hanford, a jeden w Livingston. Każdy z interferometrów ma precyzyjnie ustawione lustra na końcach olbrzymich próżniowych rur w kształcie litery L o bokach długości 4 kilometrów. Wiązki laserowe będą mierzyły drgania tych luster, po części, jak należy się spodziewać, wywołane przechodzeniem fal grawitacyjnych. We wrześniu 2002 r. przez dwa i pół tygodnia interferometry pracowały pełną parą. Wszyscy są ciekawi, jakie dane będzie można uzyskać z tej sesji. Także i dlatego, że wprawdzie udało się w LIGO zredukować poziom szumu obserwacyjnego (którego źródłem jest same urządzenie) 3 tysiące razy w stosunku do możliwości instrumentu sprzed 2 lat, ale wciąż szum ów pozostaje na poziomie stukrotnie wyższym niż planowano.

Felicjan Gil
O próbach zarejestrowania fal grawitacyjnych pisaliśmy m.in. w:
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach