Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Kultura antyczna > Nowinka z dn. 17-06-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Oddać, nie oddać?
autor:
Paweł Masłowski
z dnia:
17-06-2000




Oddać, nie oddać?

Nasilają się naciski na rząd Wielkiej Brytanii w sprawie tzw. marmurów Elgina. Chodzi o rzeźby eksponowane w British Museum, niegdyś zdobiące słynną świątynię Ateny Parthenos na ateńskim Akropolu. Na początku XIX w. brytyjski ambasador na dworze w Stambule, lord Elgin, wymontował ze ścian Partenonu i wywiózł do Wielkiej Brytanii kilkanaście metop oraz dużą część wewnętrznego fryzu. W 1816 r. rzeźby te odkupił parlament i odtąd są one własnością British Museum. Lord Elgin posługiwał się przy tej transakcji oficjalnym pozwoleniem na wywóz marmurów, wystawionym przez władze tureckie. British Museum do dziś powołuje się na ten zaginiony obecnie dokument, dowodząc prawnego tytułu własności do rzeźb. Według historyków jednak, nawet jeśli takie pozwolenie istniało (nie ma po nim śladu w archiwach tureckich), Elgin zinterpretował je zbyt szeroko; ponadto przychylność lokalnych urzędników tureckich w Atenach pozyskał astronomicznymi łapówkami.

Strona grecka, domagająca się od wielu lat zwrotu marmurów, zyskała w ostatnich latach nowe argumenty. Teza o tym, że zabytki nigdzie nie znajdą równie fachowej opieki jak w Londynie, trudniejsza jest do obrony, odkąd w 1998 r. ukazało się trzecie wydanie monografii "Lord Elgin i marmury" angielskiego uczonego Williama St. Claira. Ujawnił on wewnętrzne dokumenty British Museum, opisujące konserwatorski skandal z lat trzydziestych XX w. Wtedy to lord Duveen, znany handlarz dzieł sztuki i fundator nowej galerii, mającej pomieścić rzeźby z Akropolu, polecił je oczyścić, przekonany o tym, że marmur powinien być biały. Robotnicy, posługując się metalowymi szczotkami, a nawet dłutami, zdarli z bezcennych, liczących dwa i pół tysiąca lat płaskorzeźb naturalną patynę wraz ze śladami polichromii.

powiększenie...
Polichromowany fryz partenoński na obrazie Alma-Tadamera.

Kolejny skandal wybuchł w grudniu ubiegłego roku przy okazji poświęconej marmurom międzynarodowej konferencji. Organizatorzy zaprosili wówczas gości na lunch w sali, gdzie eksponowane są rzeźby z Partenonu. Grecy byli naturalnie oburzeni, zwłaszcza gdy wyszło na jaw, że British Museum już wcześniej wynajmowało to pomieszczenie jako salę bankietową.

Premier Tony Blair, którego rząd uparcie odmawia rozmów na ten temat, znajduje się w trudnej sytuacji, ponieważ w ostatniej kampanii wyborczej Partia Pracy obiecywała zwrot marmurów. Badania opinii publicznej wskazują na to, że także większość Brytyjczyków opowiada się za takim rozwiązaniem. Greckie żądania wspierają popularne osobistości, m.in. Peter Ustinov i Salman Rushdie.

Na początku tego miesiąca grecki minister spraw zagranicznych George Papandreu, będąc gościem komisji kultury Izby Gmin, przedstawił nowe propozycje zakończenia sporu. Grecja gotowa jest zgodzić się, by marmury były formalnie własnością obu państw, pod warunkiem powrotu do Aten. Papandreu wyraził po raz kolejny nadzieję, że nastąpi to jeszcze przed olimpadą w 2004 r.

Paweł Masłowski

[  góra strony  ]

 

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach