Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Kultura antyczna > Nowinka z dn. 06-05-2002  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Najstarsza obserwacja zaćmienia?
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
06-05-2002





Najstarsza obserwacja zaćmienia?
Irlandzki badacz budowli megalitycznych utrzymuje, że udało mu się odkryć przedstawienie przebiegu zaćmienia Słońca sprzed ponad 5 tysięcy lat. Byłby to rekord w kategorii zarejestrowanych zaćmień, przebijający wiekiem najdawniejsze źródła babilońskie, egipskie czy chińskie.

W IV i III tysiącleciu przed naszą erą w Europie powstało wiele budowli megalitycznych, wznoszonych z głazów i ziemi, pełniących funkcje rytualne, nierzadko będących miejscami pochówku swych budowniczych. Podczas ich wznoszenia często zwracano uwagę na usytuowanie budowli względem stron świata: znaczenie na przykład miało miejsce (na horyzoncie) wschodu Słońca w dzień przesilenia letniego lub miejsce zachodu Słońca w dzień przesilenia zimowego. Innymi słowy, cykle niebieskie stanowiły istotny składnik ówczesnego życia.

Jednym z miejsc obfitujących w takie budowle, zwłaszcza grobowce, są góry Loughcrew w Irlandii, niespełna 100 kilometrów na północ od Dublina. Na ich ścianach widnieją - typowe dla wielu megalitów - wyryte w kamieniu współśrodkowe kręgi. Paul Griffin, irlandzki archeoastronom, twierdzi, że jedna z tych kompozycji odzwierciedla nasuwanie się tarczy Księżyca na dysk słoneczny, czyli zaćmienie Słońca, które mogło być obserwowane w tym regionie w popołudniowy jesienny czas, 30 listopada 3340 roku p.n.e.

Griffin posłużył się w swych poszukiwaniach programem komputerowym obliczającym przebieg zaćmień Słońca dla dowolnego okresu. Przepatrzył ponad 90 tego rodzaju zjawisk dla tej części świata i przypadających w odpowiednim czasie. Zaćmienie z 3340 roku p.n.e., jak utrzymuje, idealnie pasuje do konfiguracji dwóch zbiorów koncentrycznych kręgów na ścianie jednego z grobowców w Loughcrew. Griffin skonstruował nawet scenariusz, odtwarzający ówczesne wydarzenia.

Zaćmienie Słońca z 3340 r. p.n.e.? Fot. Paul Griffin.

Tak więc wybrane przez irlandzkiego badacza zaćmienie było obrączkowe - Księżyc zakrył 98,2% słonecznej tarczy, pozostawiając w maksymalnej fazie zaćmienia jasną obręcz wokół swego ciemnego dysku. Działo się to tuż przed zachodem Słońca, które skrywając się pod horyzont, wciąż pozostawało w części zaćmione. Ponieważ grób zawiera szczątki co najmniej 48 osób, Griffin sugeruje, że mogą to być ludzie złożeni w ofierze, by słoneczne bóstwo wróciło następnego dnia w pełni swego blasku.

Cóż, wiele zbiorowych grobów megalitycznych ma na swych ścianach wyryte najróżniejsze motywy, pośród których do najczęstszych należą właśnie współśrodkowe okręgi, połączone w pary lub trójki, ale także spirale, przypominające przedstawienia gwiazd na nocnych obrazach van Gogha, faliste linie czy nawet gwiazdy. Z pewnością można je interpretować jako ślady związku budowniczych megalitów z kosmicznymi cyklami. Czy jednak związki te były tak dosłowne, jak chce Griffin? Trudno będzie to ustalić ponad wszelką wątpliwość, dopóki nie zbudujemy prawdziwego wehikułu czasu.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach