Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Literatura > Nowinka z dn. 21-12-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Cytat złożony z tytułów
autor:
Marek Gumkowski
z dnia:
21-12-2000





Cytat złożony z tytułów
Wykorzystywanie sformułowań zaczerpniętych z słynnych tekstów kultury i dzieł literatury jako tytułów utworów jest częstą praktyką pisarską, która szczególną popularnością cieszy się wśród autorów angielskich i amerykańskich. Nic dziwnego, piśmiennictwo anglosaskie ma przecież Szekspira, którego twórczość jest najobfitszym - po Biblii, której pierwsza pozycja jest pod tym względem niezagrożona - źródłem cytatów stosowanych w tytułach. Co ciekawe, jeśli wierzyć literackim kompendiom, od pół wieku ten sam fragment Szekspirowskiego dramatu przoduje w rankingu najbardziej "tytułodajnych" passusów w całym anglosaskim piśmiennictwie. Jest to słynny fragment wypowiedzi Makbeta ze sceny 5 aktu V (podaję tekst oryginalny oraz polski przekład Józefa Paszkowskiego):

To-morrow, and to-morrow, and to-morrow,
Creeps in this petty pace from day to day,
To the last syllable of recorded time;
And all our yesterdays have lighted fools
The way to dusty death. Out, out, brief candle!
Life's but a walking shadow; a poor player,
That struts and frets his hour upon the stage,
And then is heard no more: it is a tale
Told by idiot, full of sound and fury,
Signifying nothing.
Ciągle to jutro, jutro i znów jutro

Wije się w ciasnym kółku od dnia do dnia,
Aż do ostatniej głoski czasokresu;
A wszystkie wczora to były pochodnie,
Które głupocie naszej przyświecały
W drodze do śmierci przechodnim półcieniem,
Nędznym aktorem, który swoją rolę
Przez parę godzin wygrawszy na scenie
W nicość przepada - powieścią idioty,
Głośną, wrzaskliwą, a nic nie znaczącą.

Najsłynniejszy utwór, któremu słowa z owego fragmentu posłużyły za tytuł, to oczywiście powieść Williama Faulknera The Sound and the Fury (Wrzawa i wściekłość), ale jest także wiele innych, m.in. powieść Rose Macaulay Told By an Idiot (Opowieść idioty) czy nietłumaczona bodaj na polski powieść Alistaira MacLeana The Way to Dusty Death (wedle przekładu Tragedii Makbetha Macieja Słomczyńskiego: "Droga do śmierci w prochu"). Inne sformułowania, takie jak Tomorrow and tomorrow, All your yesterdays, Out, brief candle!, Life is a walking shadow etc., również dostarczyły materiału do tytułów literackich lub filmowych, których wyliczanie wydaje się jednak zbyteczne, jako że ani one, ani nazwiska autorów nic na ogół nie mówią polskiemu czytelnikowi. O tym, że pierwszeństwo tego fragmentu Makbeta nad innymi Szekspirowskimi cytatami jest od kilkudziesięciu lat niezmienne, świadczy m.in. fakt, że pisał o nim na początku lat 50. Julian Tuwim (w felietonie zamieszczonym potem w zbiorze ciekawostek Cicer cum caule, czyli Groch z kapustą), a taką samą informację znaleźć można na przykład w Bloomsbury Dictionary of Phrase & Alusion Nigela Reesa z połowy lat 90. Ciekawe, czy rzeczywiście ten szczególny rekord nie został pobity, czy też nikomu od czasu jego ustalenia nie chciało się poszukać cytatu jeszcze bardziej pod tym względem uhonorowanego przez pisarzy?

Marek Gumkowski
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach