Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Matematyka > Nowinka z dn. 17-04-2002  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Hipoteza Poincarégo rozstrzygnięta?
autor:
Henryk Trzeciak
z dnia:
02-01-2002





Hipoteza Poincarégo rozstrzygnięta?
W świat poszła wiadomość, że wiekowa (niemal dokładnie) hipoteza, sformułowana przez słynnego francuskiego matematyka, znalazła wreszcie ostateczny dowód. Jeśli to prawda, konto angielskiego matematyka może powiększyć się o milion dolarów.

Wielki Henri Poincaré (1854-1912) na znaczku.
Matematyka słynnych nie udowodnionych twierdzeń stała się w ostatnich latach czymś w rodzaju Eldorado - trudno tam dojść, ale na szczęśliwców czekają krocie. A to za sprawą Lyndona T. Claya, który założył Instytut Claya i który oferuje za rozwiązanie każdego z siedmiu otwartych problemów matematycznych okrągły milion dolarów (pisaliśmy o tym w Milion za twoje myśli). Wśród sławnej siódemki znalazła się hipoteza Poincarégo.

Henri Poincaré jak mało który matematyk przełomu XIX i XX w. przyczynił się do rozwoju tej dziedziny nauki. Między innymi jest uważany za twórcę topologii (polecamy esej Wiek topologii). Badając wielowymiarowe przestrzenie i ich zachowanie się w specjalnych przekształceniach - mówiąc obrazowo, odbywających się poprzez rozciąganie, ale bez rozrywania i sklejania - Poincaré sformułował w 1904 r. hipotezę, którą udowodnił dla przestrzeni dwuwymiarowej. Późniejsi matematycy uczynili to dla innej liczby wymiarów, a dowód dla przestrzeni czterowymiarowej pojawił się nie tak dawno, bo w 1982 r. (patrz Anomalie czterowymiarowe, czyli wyniki Freedmana i Donaldsona). Poza jedynym, ostatnim przypadkiem dla n = 3. W ten sposób hipoteza Poincarégo mogła trafić na listę Claya.

Obecnie internetowy serwis czasopisma "New Scientist" podał, że i ten przypadek znalazł swego pogromcę w osobie Martina Dunwoody'ego z Uniwersytetu Southampton. Na razie szkic jego dowodu prawdziwości hipotezy Poincarégo dla trzech wymiarów można przejrzeć na stronach internetowych matematyka. Pełna rewizja tego dokonania dokona się zapewne w ciągu kilku miesięcy, gdy przejdzie przez ręce recenzentów. A gdy ci uznają, że dowód nie zawiera dziur, lista Claya skróci się o jeden punkt, podczas gdy jego konto zubożeje o jedynkę z sześcioma zerami. Słowo się rzekło, kobyłka u płotu.

Henryk Trzeciak
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach