Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Różne > Nowinka z dn. 03-10-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Zmienne pole Ziemi
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
03-10-2001





Zmienne pole Ziemi
Na 23 listopada 2001 r. jest przewidziany start podwójnego satelity, który ma dostarczyć niezwykle precyzyjnych informacji o kształcie ziemskiego pola grawitacyjnego i jego zmianach w czasie. Amerykański satelita GRACE zostanie wystrzelony na rakiecie ROCKOT z rosyjskiego kosmodromu.

Choć bardzo stabilne, pole grawitacyjne Ziemi nie jest ani jednorodne, ani raz na zawsze ustalone. Po pierwsze, swym kształtem nasza planeta odbiega od idealnej kuli. Po drugie, materia we wnętrzu Ziemi nie jest jednorodna pod względem gęstości, z czym wiąże się występowanie silniejszych i słabszych skupisk masy. Co więcej, i to się zmienia. Na przykład obecność lodowych czap polarnych powoduje spłaszczenie kuli ziemskiej na biegunach. Z kolei topnienie lodu, wynikające ze wzrastającej średniej temperatury ziemskiej atmosfery, sprawia, że północna Kanada i Półwysep Skandynawski zaczynają się nieco unosić do góry, a cała Ziemia nabiera stopniowo bardziej kulistego kształtu. Podobnie wnętrze naszej planety wciąż przechodzi przeobrażenia, mające wpływ na kształt i siłę jej pola grawitacyjnego. Tymczasem jego globalne pomiary nie są proste, gdyż jest wiele miejsc, gdzie trudno jest dotrzeć z aparaturą pomiarową. Chyba że oderwiemy się od powierzchni Ziemi...

Podwójny satelita GRACE
Podwójny satelita GRACE - położenie względem siebie obu statków będzie niezwykle czułym wskaźnikiem natężenia ziemskiego pola grawitacyjnego. Każdy ze statków ma trapezoidalny kształt długości 3,1 metra i wysokości 72 cm, o dłuższej podstawie 1,9 metra i krótszej - 69 centymetrów. Masa wynosi 432 kilogramy. Rys. NASA.


Satelita GRACE (Gravity Recovery and Climate Experiment) ma znacznie poprawić samopoczucie badaczy fizyki Ziemi i ziemskich oceanów: jego pomiary pozwolą nie tylko określić pole grawitacyjne naszej planety ze stukrotnie większą dokładnością niż dotąd, lecz także śledzić jego zmiany w okresach trzydziestodniowych przez 5 lat. Pomysł jest prosty, choć wymaga wielkiej precyzji. Na misję GRACE składają się dwa statki, które na początku zostaną umieszczone na kołowej orbicie okołoziemskiej przebiegającej 500 kilometrów nad powierzchnią Ziemi w odległości 220 kilometrów od siebie (przyjmuje się, że po 5 latach, pod koniec misji wysokość orbitalna zmaleje do 300 kilometrów). Bardzo czuła aparatura będzie potrafiła zmierzyć odległość między statkami z dokładnością sięgającą 1 mikrometra, czyli tysięcznej części milimetra. Gdy zatem ów układ dwóch sond będzie przelatywał na przykład nad źródłem zwiększonego pola grawitacyjnego, znajdujący się bliżej tego źródła statek poczuje silniejszą siłę przyciągającą i nieco oddali się od drugiego statku. Ta zmiana odległości pozwoli określić niejednorodność pola. Dane gromadzone za pomocą GRACE będą wykorzystywane do budowania modeli ziemskiego pola grawitacyjnego raz na 30 dni w ciągu 5 lat trwania misji, co da również pojęcie o jego ewolucji.

Ponieważ z tak wielką precyzją będzie monitorowana odległość między statkami, mogą one również posłużyć do badań struktury atmosfery Ziemi. Twórcy misji twierdzą, że aparatura wyczuje nawet cząsteczkę dymu papierosowego, jeśli znalazłaby się ona między statkami, opóźniając nieco ruch drugiego z nich.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach