Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Różne > Nowinka z dn. 15-10-2001  
 Jesteś tutaj
nowinka:
I po Noblach
autor:
Stanisław Rak
z dnia:
15-10-2001





I po Noblach
A oto krótkie podsumowanie Nagród Nobla w jubileuszowym, setnym roku funkcjonowania tego prestiżowego wyróżnienia.

Laureatami Nagrody Nobla z medycyny lub fizjologii została trójka uczonych: Amerykanin Leland H. Hartwell z Centrum Badań Raka im. Freda Hutchinsona w Seattle oraz dwaj Anglicy - R. Timothy (Tim) Hunt i P. M. Nurse, obaj z Imperial Cancer Research Fund w Londynie. Jak głosi werdykt komisji: za odkrycia i badania "podstawowych regulatorów cyklu komórkowego".

Również między trójkę uczonych podzielono Nobla z fizyki. W 2001 r. przypadł on Amerykanom Erikowi A. Cornellowi i Carlowi Wiemanowi z Uniwersytetu Kolorado oraz Wolfgangowi Ketterlemu, niemieckiemu uczonemu pracującemu w Massachusetts Institute of Technology za wytworzenie w laboratorium kondensatu Bosego-Einsteina i badanie jego własności. Zwraca uwagę fakt, że tegoroczna Nagroda Nobla z fizyki przypadła w udziale naukowcom, którzy swych odkryć dokonali zaledwie 6 lat temu.

"Potrójność" nie ominęła także Nagrody Nobla z chemii, choć tym razem nie została ona podzielona między laureatów po równo: amerykański chemik K. Barry Sharpless otrzymał połowę przyznanej kwoty, druga zaś połowa przypadła Williamowi S. Knowlesowi (USA) i Ryoji Noyori (Japonia). Uhonorowano w ten sposób ich badania nad katalizą asymetryczną - pewnym rodzajem reakcji chemicznych, dzięki którym można otrzymywać ściśle określone produkty. Poza wielkim znaczeniem ich prac dla rozwoju chemii, wyniki te znalazły zastosowanie przy produkcji leków.

Nobel z ekonomii, czyli tak naprawdę Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla, trafił w całości za ocean - uhonorowano nim w 2001 r. George'a A. Akerlofa z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, Andrew Michaela Spence'a z Uniwersytetu Stanforda i Josepha E. Stiglitza z Uniwersytetu Columbia za "analizy rynków cechujących się asymetrią informacji". Ekonomiści podzielili między siebie sumę 943 tysięcy dolarów.

Pokojowa Nagroda Nobla została przyznana Organizacji Narodów Zjednoczonych i jej sekretarzowi generalnemu od 1997 r., Kofi Annanowi, któremu udało się w pewnym stopniu odbudować prestiż ONZ i usprawnić funkcjonowanie organizacji. W uzasadnieniu podkreślano zasługi w walce z AIDS i terroryzmem międzynarodowym. O popularności polityka z Ghany świadczy to, że w czerwcu 2001 r. uzyskał drugi pięcioletni mandat sekretarza generalnego.

Nobel literacki przypadł w tym roku pisarzowi znanemu, choć nie pojawiającemu się zbyt często w gronie "absolutnych" faworytów. Laureatem został 69-letni V.[idiadhar] S.[Surajprasad] Naipaul, angielski pisarz o indyjskich korzeniach, urodzony na Trynidadzie, a od 1950 r. mieszkający w Wielkiej Brytanii. Do jego książek wydanych w Polsce należą: "Marionetki" (wyd. pol. 1971), "W wolnym kraju" (1974), "Wybory w Elwirze" (1977), "Masażysta cudotwórca" (1979), "Partyzanci" (1980) i "Zakręt rzeki" (1985).

Uzasadnienia werdyktów, informacje biograficzne o laureatach i ich zdjęcia można znaleźć na stronach Komitetu Nagrody Nobla pod adresem http://www.nobel.se/

Stanisław Rak
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach