Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Różne > Nowinka z dn. 04-01-2002  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Tajemnicze zmiany kształtu
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
04-01-2002





Tajemnicze zmiany kształtu
Amerykańscy uczeni byli bardzo zaskoczeni, gdy podczas analizy danych, zebranych na temat kształtu Ziemi przez Global Positioning System (GPS), odkryli, że podlega ona okresowym zmianom kształtu, wcześniej nie branym pod uwagę przez teorię. Praca na ten temat została opublikowana w czasopiśmie "Science" z 14 grudnia 2001 r.

powiększenie...

Antarktyka na zdjęciu wykonanym z pokładu sondy Galileo. Fot. NASA.

Dzięki satelitom, krążącym wokół Ziemi, możemy z wielką precyzją mierzyć jej powierzchnię. I odkrywać nieoczekiwane zjawiska. Tak się właśnie stało, gdy naukowcy analizujący pod kierunkiem Geoffreya Blewetta z Uniwersytetu Newady w Reno dane z systemu GPS stwierdzili, że po uwzględnieniu wszystkich znanych ruchów masy na powierzchni naszej planety, takich jak pływy oceaniczne czy tektonika płyt, wciąż niewyeliminowane pozostawały drobne roczne jej pulsacje. Po chwili zastanowienia się jednak, łatwo udało się wskazać ich przyczyny.

Podczas zimy śnieg i wilgoć akumulują się na półkuli akurat doświadczającej tej pory roku. Ów dodatkowy "nacisk" na powierzchnię zimowej półkuli wywołuje zmianę jej kształtu - nieco ją spłaszcza. Na przykład dla półkuli północnej maksymalne spłaszczenie, spowodowane tym zjawiskiem, powinno występować w lutym albo marcu, podczas gdy dla półkuli południowej - w sierpniu lub wrześniu. I to właśnie zarejestrowały instrumenty GPS.

Zdumiewa dokładność tych przyrządów. Z opisanych powodów bowiem oba bieguny ziemskie - północny i południowy - "obniżają się" maksymalnie o mniej więcej 3 milimetry, a jednak tak drobne ruchy w skali roku nie umknęły uwadze satelitom. Wyniki te pozwoliły również ocenić, jak duża masa wody odpowiedzialna za te oscylacje kształtu Ziemi wędruje w ciągu roku z jednej półkuli na drugą i z powrotem: 10 bilionów ton.

Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach