Sztuka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Sztuka > Plastyka > O artystach  
  Jesteś tutaj
Plastyka
O artystach
Twórczość artystów i ich dzieła sztuki
Witold Wojtkiewicz
  Tematy
- O artystach
- W pracowniach mistrzów
- Dyscypliny sztuk plastycznych
- Techniki sztuk plastycznych
- Granice sztuki
  Podręcznik
Dział Plastyka powstał w oparciu o podręcznik "Spotkania ze sztuką", autorstwa pani Anny Ziemby-Michałowskiej.

Witold Wojtkiewicz  
Klowni i lalki

Kraków to miasto wyjątkowe, zaczarowane, gromadzące na przełomie wieków artystów sztuk najróżniejszych. Trudno wprost było wtedy zliczyć niezwykłe wydarzenia literackie, teatralne, malarskie w mieście, które należało do artystów. Peleryny i kapelusze z szerokimi rondami ówczesnej cyganerii mieszały się na ulicach z tużurkami i cylindrami szacownych, często zgorszonych mieszczan.

"Nowa sztuka" secesji wkraczała do Krakowa w postaci dekoracyjnej architektury, witraży, mebli. Obecna i wyraźna była przede wszystkim w malarstwie. Twórczość wielkiej trójki - Jacka Malczewskiego, Józefa Mehoffera i Stanisława Wyspiańskiego - pozostawiła w cieniu mało znane do dziś malarstwo Witolda Wojtkiewicza. A tymczasem, gdy na początku roku 2000 krytycy wybrali dziesięciu największych polskich twórców sztuki XX wieku, wśród nich znalazł się Witold Wojtkiewicz (1879–1907). (Oto wyniki ankiety: Tadeusz Kantor, Władysław Strzemiński, Katarzyna Kobro, Stanisław Witkiewicz, Andrzej Wróblewski, Alina Szapocznikow, Magdalena Abakanowicz, Henryk Stażewski, Witold Wojtkiewicz, Roman Opałka).

Artysta urodził się w 1879 roku. Kształcił się przez jakiś czas w Warszawie, w Szkole Rysunkowej im. Wojciecha Gersona, następnie krótko przebywał w Petersburgu. Po przyjeździe do Krakowa był uczniem malarzy Teodora Axentowicza i Leona Wyczółkowskiego. Wojtkiewicz miał zaledwie 27 lat, gdy wystawił swoje prace wraz z innymi twórcami na wystawie w Berlinie, gdzie zwróciły one uwagę pisarza André Gide'a i malarza Maurice Denisa. Dzięki nim rok później zorganizowano Witoldowi Wojtkiewiczowi indywidualną wystawę w znanej paryskiej galerii, która przyniosła wielki sukces.

Witold Wojtkiewicz był nie tylko malarzem, lecz również rysownikiem i grafikiem. Bardzo charakterystyczne prace artysty do dziś pozostają mało popularne, być może z powodu tematów i atmosfery jego obrazów. W sztuce polskiej przełomu stuleci jest wiele optymizmu, nadziei, refleksji nad historią i losami narodu, a jednocześnie wzniosłości i patosu. Natomiast Wojtkiewicz opowiada o ludziach smutnych, chorych, nie zauważanych, opowiada o świecie, który na co dzień nie jest widoczny. Umieszczone we wnętrzach lub na tle pejzaży postacie marionetek, dzieci-starców, klownów, karłów, kukieł wypełniają rysunki i obrazy artysty. Wszystko jest tu dziwne, zaczarowane i smutne.

Lalki
powiększenie...

Witold Wojtkiewicz "Lalki", 1906, Muzeum Narodowe w Warszawie
W 1906 roku powstał obraz "Lalki". Kompozycyjnie podzielony jest na dwie części. Podstawę stanowi czarny pas, a na nim w korowodzie tanecznym widzimy pięć lalek, które ubrane są w bardzo kolorowe suknie o nieokreślonym kształcie. Zdumiewają ich dorosłe, bardzo do siebie podobne twarze. Pucołowate, z ogromnymi oczami i wyraźnie zaznaczonymi ustami przerażają nas. Tytułowe lalki trzymają się kurczowo za ręce. Mamy wrażenie, że uciekają ze strachu. Druga część obrazu to scena we wnętrzu. Postacie kobiece zastygłe w geście oczekiwania i snu. W tle widoczne fragmenty obrazów wiszących na ścianie. Kształty mebli, zarysy postaci są malowane szybkim, niewyraźnym pociągnięciem pędzla. Malarz określa tylko kształt głowy, sukni czy całej postaci. Ta część obrazu utrzymana jest w szarościach, przywołuje nastrój snu i melancholii. Osoby nic nie robią. Tu wszystko jest statyczne w przeciwieństwie do "korowodu lalek". Wszystkie postacie skierowane są w stronę widza, ale równocześnie mamy wrażenie, że osoby przyglądają się lalkom. Tak naprawdę nie wiemy, czy ludzie przypominają lalki, czy lalki przypominają ludzi. Który świat jest prawdziwy?

Wojtkiewicz używa wielu kolorów. Zestawia kontrastowo zielenie i czerwienie. Barwne plamy są nieregularne. Ślad pędzla jest zamaszysty, zdecydowany. Sposób malowania - daleki, niepodobny do obowiązującej wtedy wszechobecnej, wijącej się, secesyjnej linii. Dlatego twórczość Wojtkiewicza "duchem" przynależąca do sztuki z około 1900 roku, lecz formą odbiegająca od spopularyzowanego secesyjnego piękna, jest nietypowa, odmienna, a przez to mniej popularna. Świat Wojtkiewicza nie jest oczywisty i jednoznaczny, tak jak niejednoznaczny jest człowiek i rzeczywistość, w którą jest uwikłany.

Anna Ziemba-Michałowska


[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach